Bulbamovie. 7. Festiwal Filmów Białoruskich (12–14 listopada)

Tegoroczny program to odyseja od Z do A po przebyciu której będzie można odrobinę lepiej zrozumieć Białoruś. Na początku w bloku III o nazwie Rewolucja emocjonalny granat z opóźnionym zapłonem, czyli najnowszy film laureata festiwalu IDFA (2018) Andreja Kuciły Gdy kwiaty nie milczą (2021) i Białoruś. Początek (2020) Fiodora Bogomołowa portretujący Swiatłanę Cichanouską i Białoruś w czasie rewolucji. Blok II Do rewolucji to pełen tęsknoty dokument Marcina Sautera Urosłam kiedy spałaś, buntownicze i zdobywające wyróżnienie na Warszawskim Festiwalu Filmowym II Wlady Senkowej, malownicza prowincja w czasach pandemii w Paradzie Planet Zoji Katowicz i galeria pasażerów białoruskich taksówek podróżujących do dnia wyborów prezydenckich 9 sierpnia 2020 roku w ostatnim filmie Maksima Szweda Trasa zmieniona. Na końcu naszej podróży w bloku I Bez rewolucji mini blok 2 filmów ostatniego filmowego Mohikanina Dzmitry Dziadoka, ciągle jednej z największych nadziei białoruskiej Nowej Fali, który bez względu na rzeczywistość pozostaje i filmowo walczy na Białorusi. Wiktar Aśliuk już można powiedzieć klasyk białoruskiego dokumentu w ostatnim swoim filmie Epitafium sportretuje nam nieziemską Białoruś odwiedzając tamtejsze cmentarze. Naszą peregrynację zakończymy na Czystej Sztuce Maksima Szweda nagrodzonego za najlepszą reżyserię na festiwalu ArtdocFest Witala Manskiego.

Więcej o historii festiwalu Bulbamovie można przeczytać tutaj.

Program

Szczegółowe informacje znajdują się na stronie festiwalu. Niektóre punkty programu zostaną dopiero ujawnione.

 

Piątek 12.11


BLOK III: REWOLUCJA

godz. 18.00 Białoruś. Początek, reż. Fiodor Bogomołow, 60 min., 2020 r. Polska/Białoruś, film dokumentalny

 

godz. 19.00 Dyskusja

Spotkanie z reżyserem Fiodorem Bogomołowem, producentem Siarhiejem Marczykiem i Tomaszem Piechalem – dyrektorem TVP Dokument

 

godz. 20.00 Gdy kwiaty nie milczą, reż. Andrei Kutsila, 70 min., 2021 r, Białoruś, film dokumentalny

 

godz. 21.00 Dyskusja

Spotkanie z reżyserem Andrejem Kutsilą, bohaterką filmu, dziennikarzem Zmicierem Mickiewiczem i redaktorami książki Partyzanci. Dziennikarze na celowniku Łukaszenki  Arletą Bojke i Michałem Potockim. Spotkanie prowadzi Piotr Pogorzelski

 

godz. 22.00 Bankiet

W hallu otwarta zostanie wystawa fotografii z Białorusi, stoiska z książkami Partyzanci. Dziennikarze na celowniku Łukaszenki, białoruskimi t-shirtami Modnaja Cišotka, napojami imbirowymi serwowanymi przez Aliaksieja Masiecicza, który po wyborach prezydenckich na Białorusi w 2020 roku był zmuszony opuścić kraj.

 


Sobota 13.11


BLOK II: DO REWOLUCJI

godz. 14.00 Urosłam kiedy spałaś, reż. Marcin Sauter, 50 min., 2018, Polska/Białoruś, film dokumentalny

 

godz. 15.30 II, reż. Wlada Senkowa, 70 min., 2019, Białoruś, film fabularny

 

godz. 17.00 Dyskusja Polska-Białoruś-Europa

Udział wezmą: Wojciech Konończuk (Ośrodek Studiów Wschodnich) i Łukasz Jasina (prowadzący)

 

 

godz. 18.30 Parada Planet, reż. Zoja Katowicz, 40 min., 2020, Białoruś, film dokumentalny

 

godz. 19.30 Trasa zmieniona, reż. Maksim Szwed, 53 min., 2020, Białoruś, film dokumentalny

 

godz. 21.00 Koncert NAKA & VORSOBA

 


Niedziela 14.11


godz. 12.30 Przegląd młodego kina białoruskiego

 

godz. 15.00 występ Wolnego Chóru

 

BLOK I BEZ REWOLUCJI

godz. 16.00 Szczere spojrzenie, reż. Dzmitry Dziadok, 18 min., 2018 r., Białoruś, film fabularny

Dima, reż. Dzmitry Dziadok, 28 min., 2020,  Białoruś, dokument/fabuła


godz. 17.00 Dyskusja

Spotkanie z reżyserem Dzmitrym Dziadokiem i dyskusja Sytuacja białoruskiego kina, a wsparcie polskich filmowców? Goście: Wlada Senkowa, Mikalai Laureniuk, Filip Marczewski, Mirosław Dembiński, Mara Tamkowicz. Spotkanie prowadzi Irena Kotełowicz.

 

godz. 18.00 Epitafium, reż. Wiktar Aśliuk, 28 min., 2020, Białoruś, film dokumentalny

Uścisków twoich mi potrzeba, reż. Andrei Kutsila, 19 min., 2020, Białoruś, film dokumentalny

 

godz. 19.30 Czysta sztuka, reż. Maksim Szwed, 50 min, 2019, Białoruś, film dokumentalny

 

godz. 20.20 Dyskusja

Spotkanie z reżyserem Maksimem Szwedem, które prowadzi Irena Kotelowicz.

 

godz. 21.00 Zakończenie festiwalu. Wyróżnienia FINY.

Organizator

Filmoteka Narodowa – Instytut  Audiowizualny jest organizatorem festiwalu.

logo FINA

Złoty człowiek

UWAGA! Równolegle z pokazem kinowym odbędzie się streaming filmu w serwisie Ninateka.pl

 

(Az Aranyember) (Corvin Film, Węgry, 1918)
reż.: Sándor Korda (Alexander Korda); scen.: László Vajda (Ladislaus Vajda) na podstawie powieści Az arany ember Móra Jókaia; zdj.: Gusztáv Kovács
obsada: Oszkár Beregi (Tímár Mihály), Lili Berky (Athalia), Margit Makay (Timea), Ica von Lenkeffy (Noémi), Gábor Rajnay (Krisztyán Tódor), Gyula Szöreghy (Ali Csorbadzsi), Szeréna S. Fáy (Teréza), Jenő Horváth (Brazovicz Atanáz)

DCP, 86’; tinta; plansze: HU, napisy: PL, EN; restauracja 2018; źródło: National Film Institute Hungary

Imperium Osmańskie, druga połowa XIX wieku. Pasza Csorbadzsi, ostrzeżony przed aresztowaniem, ucieka razem z córką Timeą, zabierając najcenniejszą część majątku. Na dowodzonym przez kapitana Tímára statku próbują przedostać się na Węgry. W wyniku serii dramatycznych zdarzeń pasza umiera, a skarb trafia w ręce zakochanego w pięknej Turczynce kapitana. Wkrótce jednak okaże się, że serce Tímára skradnie mieszkająca samotnie na wyspie Noémi…

Klasyka węgierskiego kina niemego. Wysmakowana, zrealizowana z rozmachem adaptacja powieści najwybitniejszego przedstawiciela tamtejszego romantyzmu Móra Jókaia i jeden z najważniejszych filmów Alexandra Kordy z wczesnego okresu twórczości.

Ten pionier węgierskiego kina – a w przyszłości odnowiciel brytyjskiego – zaczynał karierę jako jeden z pierwszych krytyków filmowych w kraju i założyciel paru branżowych czasopism, a następie asystent reżysera. Kluczowe było spotkanie z budującym rodzimy przemysł filmowy Jenő Janovicsem, który 23-latkowi pozwolił w 1916 roku samodzielnie wyreżyserować dwa filmy, a potem powierzył mu prowadzenie największej ówcześnie wytwórni Corvin Film. Złoty człowiek to jej sztandarowe dzieło, realizujące główny cel Kordy: nobilitacja kina poprzez inspiracje wybitną literaturą. Stąd też zaangażowanie dramatopisarza Lászla Vajdy jako głównego scenarzysty studia i potraktowanie adaptacji węgierskiej klasyki za priorytetowe.

Powstała u schyłku I wojny światowej ekranizacja najpopularniejszej powieści Jókaia była prestiżową, starannie przygotowaną produkcją, z oryginalnymi plenerami nad Dunajem, oddającą – dzięki pięknie skomponowanym kadrom – atmosferę minionej epoki. Ta epicka opowieść, choć przetrwała tylko w części, wraz z fragmentami dwóch innych filmów z tego okresu pozostaje jedynym świadectwem węgierskiej twórczości Kordy, który w 1919 roku opuścił kraj. (KW)

Film został odrestaurowany przez Nemzeti Filmintézet – Filmarchívum we współpracy z operatorem Gáborem Medvigyem. Podstawą restauracji był jedyny zachowany materiał filmowy – niemiecka kopia pozytywowa 35 mm na podłożu łatwopalnym (nitro) odnaleziona w Bundesarchiv.

 

wprowadzenie do filmu: Michał Pieńkowski
sekcja: CZTERY STRONY ŚWIATA

muzyka: Waldemar Rychły Trio

 

Pełny program 18. Święta Niemego Kina jest dostępny na stronie festiwalu.

 

Ilustracja: kadr z filmu Złoty człowiek

Salome

UWAGA! Równolegle z pokazem kinowym odbędzie się streaming filmu w serwisie Ninateka.pl

 

(Salomé) (Nazimova Productions, USA, 1922)
reż.: Charles Bryant; scen.: Ałła Nazimowa (jako Peter M. Winters) na podstawie sztuki Salome Oscara Wilde’a; zdj: Charles J. Van Enger
obsada: Ałła Nazimowa (Salome), Mitchell Lewis (Herod), Rose Dione (Herodiada), Earl Schenck (Narraboth), Nigel De Brulier (Jokaanan), Arthur Jasmine (giermek)

DCP, 73’; tinta; plansze: EN, napisy: PL; restauracja 2001; źródło: Lobster Films

I wiek n.e. Na dworze Heroda trwa kolejna uczta. Tetrarcha od dawna pozostaje pod urokiem swojej pasierbicy Salome. Piękna dziewczyna znudzona zabawą, przechadzając się po pałacu, słyszy uwięzionego w lochu proroka Jokanaana. Zafascynowana jego słowami i głosem, wykorzystując zakochanego w niej dowódcę straży Narrabotha, doprowadza do spotkania z więźniem. I chce czegoś więcej…

Jeden z pierwszych artystycznych amerykańskich filmów, nawiązujący do tradycji europejskiej awangardy, dla wielu dziś kultowy. Wyrafinowana stylistycznie, wręcz ekscentryczna filmowa adaptacja głośnej (zakazanej w Wielkiej Brytanii) sztuki Oscara Wilde’a, reinterpretującej znaną biblijną historię.

Postać pięknej tancerki, która za swój pokaz żąda głowy Jana Chrzciciela, od dawna fascynowała artystów, choćby Rubensa czy Caravaggia, a szczególna jej popularność przypada na pierwsze dekady XX wieku. Widać to także w kinie: w 1908 roku powstaje inspirowany sztuką Wilde’a film J. Stuarta Blacktona, a dekadę później u J. Gordona Edwardsa w Salome wciela się słynny wamp Theda Bara.

Autorska wersja Ałły Nazimowej – producentki, scenarzystki, aktorki i nieoficjalnie współreżyserki – pozostaje najciekawszą oraz najbardziej kontrowersyjną adaptacją dramatu. Salome to czwarte dzieło stworzone we współpracy z aktorką i scenografką Nataszą Rambową. Jej dekoracje i kostiumy, wzorowane na ilustracjach prerafaelickiego artysty Aubreya Beardsleya do pierwszego brytyjskiego wydania sztuki Wilde’a, tworzą sugestywną wizję plastyczną, pozostając największym atutem tego artystycznie ryzykownego filmu. Choć kameralny, był kosztowny, a towarzysząca mu aura skandalu (plotki o wyłącznie homoseksualnej obsadzie) spowodowała opóźnienie premiery. Ostatecznie jako zbyt eksperymentalny dla ówczesnych widzów miał ograniczoną dystrybucję i nie odniósł sukcesu, kończąc karierę Nazimowej jako niezależnej producentki i zapowiadając zmierzch jej kariery aktorskiej. (KW)

Podstawą restauracji w standardzie 2K wykonanej przez Lobster Films była jedyna zachowana kopia filmu, odznaczająca się postępującym procesem degradacji i pochodząca z kolekcji Library of Congress. Kopia została odnaleziona przez Davida Sheparda, restauratora oraz konserwatora filmów.

 

wprowadzenie do filmu: Iga Harasimowicz

sekcja: EMIGRANCI ZA KAMERĄ

muzyka: Marek „Latarnik” Pędziwiatr

 

Pełny program 18. Święta Niemego Kina jest dostępny na stronie festiwalu.

 

Ilustracja: Salome, 1922 , reż.A. Nazimova, Ch. Bryant, fot. Lobster Films

Co roku 1 stycznia uwalniane są prawa majątkowe do utworów, których autorzy zmarli 70 lat wcześniej – co oznacza, że można korzystać z tysięcy zdjęć, książek, obrazów, grafik i piosenek. Na początku każdego roku Centrum Cyfrowe pokazuje, jak wspaniałą sprawą jest swobodny dostęp do kultury.

W obchody Dnia Domeny Publicznej włączyła się Filmoteka Narodowa – Instytut Audiowizualny. FINA postanowiła oddać fragmenty polskich filmów w ręce Klubu Komediowego, który zapowiada z tej okazji specjalny improwizowany pokaz

Święto domeny publicznej zacznie się od dyskusji Polecane, daily mixy i autoodtwarzanie – kultura w czasach algorytmów. Udział wezmą Kaja Klimek (krytyczka filmowa), Katarzyna Kasia (filozofka, kierowniczka Katedry Teorii Kultury ASP w Warszawie) i Alek Tarkowski (socjolog internetu). Co się dzieje z kulturą w rzeczywistości online? Czy właśnie obserwujemy śmierć kanonu kultury, jaki znamy, i tworzenie się nowego, którego kształt ustalają algorytmy? Czy zamieniliśmy odkrywanie nieznanego na podążanie za viralami i klikanie w “podobne”? Czy możliwe jest stworzenie kontrkultury wobec kultury algorytmicznej?

Drugi punkt programu Dnia Domeny Publicznej to otwarcie wystawy pokonkursowej (Re)zasoby. Zielone archiwa cyfrowe. TuEuropeana wspólnie z FINA zaprosiły polskich artystów do stworzenia plakatów o tematyce ekologicznej.

Dzień zamknie spektakl Całkiem publicznie – Klub Komediowy improwizuje do filmów dwudziestolecia. Klub Komediowy zagra sceny (także muzycznie – będziemy śpiewali!) do fragmentów przedwojennych filmów, które weszły już do domeny publicznej. Na ekranie zobaczymy m.in.:

– Polę Negri jako rezolutną nastolatkę, która ucieka z domu, by rozpocząć karierę tancerki w kabarecie, a po drodze rozkochuje w sobie kolejnych mężczyzn [“Bestia”, 1917],

– przemytników i podstępnego bosmana Rudolfa, a wraz z nimi Gdynię lat 20. [“Zew morza”, 1927],

– a także rannego w powstaniu styczniowym księcia Odrowąża zakochanego w zubożałej szlachciance Salomei [“Rok 1863”, 1922]

 

Wydarzenie organizowane jest przez Centrum Cyfrowe we współpracy z Filmoteką Narodową – Instytutem Audiowizualnym, Wikimedia Polska, Koalicja Otwartej Edukacji, Creative Commons Polska

 

Wstęp wolny.

 

Ilustracja: Martyna Berger, Foliofish, zwyciężczyni konkursu (Re)zasoby.