„Dziecko Rosemary”, reż. R. Polański | Klub Filmowy {OD-JAZD}

Zapraszamy na kolejne spotkanie klubu filmowego {OD–JAZD} – pokaz filmu Dziecko Rosemary Romana Polańskiego poprzedzony będzie krótką prelekcją, po filmie dyskusja z udziałem filozofa kultury, eseisty i krytyka filmowego dr Mateusza Wernera.

Dziecko Rosemary, reż. Roman Polański, 136 min., 1968, USA

Delikatna Rosemary (Mia Farrow) i jej mąż Guy (John Cassavetes z dziwnym błyskiem w oku) wynajmują mieszkanie w starej kamienicy na Manhattanie. Za sąsiadów mają Minnie i Romana – parę uroczych, choć ekscentrycznych staruszków, którzy bardzo interesują się życiem młodych małżonków. Pewnego dnia Minnie częstuje Rosemary deserem własnej roboty o szczególnym smaku. Rosemary ma po nim dziwny sen. Wkrótce okazuje się, że jest w ciąży, a dookoła niej zaczynają się dziać dziwne zbiegi okoliczności oraz pojawiają kolejne tajemnice, rodzące coraz bardziej niepokojące podejrzenia. Oskarżana o popadanie w obłęd Rosemary zaczyna tracić grunt pod nogami…

Dziecko Rosemary to film przez wielu uznawany za horror doskonały. Mroczny, niepokojący, ale i hipnotyczny klimat i wybitna reżyseria Romana Polańskiego w połączeniu z kultową już muzyką Krzysztofa Komedy, kreacjami aktorskimi Mii Farrow czy Ruth Gordon (nagrodzonej za tę rolę Oscarem) sprawiają, że misternie budowane napięcie wzrasta do poziomu chwytającego za gardło. Diaboliczna aura wykracza także poza filmową diegezę – rok po ukończeniu filmu ciężarna żona Polańskiego, Sharon Tate, padła ofiarą rytualnego mordu, dokonanego przez sektę Charlesa Mansona. Związki tego wydarzenia z filmem pozostają niewyjaśnione.

Dyskusja po filmie

W czym tkwi tajemnica filmowego horroru doskonałego?
Czego w kinie boimy się najbardziej?
Czy kontrowersje wokół postaci Romana Polańskiego powinny wpływać na nasz odbiór jego twórczości?
Na te oraz wiele innych pytań spróbujemy odpowiedzieć wspólnie z ekspertem naszego klubu, dr. Mateuszem Wernerem. Zapraszamy na seans oraz dyskusję, podczas której to Wy będziecie mogli zadać pytania lub podzielić się swoimi pomysłami na interpretację filmu. O czym według Was jest Dziecko Rosemary? Chcemy poznać Waszą opinię!

O cyklu

Klub Filmowy {OD–JAZD} to kinofilskie poszukiwania skarbów i wyjątkowa szansa spotkania oraz dyskusji z wybitnymi znawcami kina, którzy przedstawią autorskie interpretacje swych ukochanych filmów. To cykl 20 spotkań, na które składają się prelekcje ekspertów, projekcje dzieł filmowych oraz dyskusja z uczestnikami. Celem klubu {OD–JAZD} jest rozbudzanie filmowej pasji i krytycznego myślenia o kinie, odkrywanie jego fascynującej historii, zachęta i nauka samodzielnej analizy filmów i własnych, nawet tych najbardziej od-jechanych interpretacji.

Współorganizatorem cyklu jest Filmoteka Narodowa – Instytut Audiowizualny.

Gościem drugiego spotkania cyklu Zawody filmowe będzie polski reżyser, scenarzysta i producent filmowy Grzegorz Pacek.

W 1995 roku ukończył wydział reżyserii w szkole filmowej w Łodzi. W swoich filmach fabularnych i dokumentalnych podejmuje tematy wykluczenia i wyobcowania. Jego dokumenty były pokazywane na wielu festiwalach, m.in. w Berlinie, Amsterdamie, Nowym Jorku, Kapsztadzie i  Melbourne, gdzie otrzymały prestiżowe nagrody. W 2001 roku jego film Jestem zły otrzymał Grand Prix na KFF w Krakowie i Prix Europa w Berlinie.

Jestem zły, reż. Grzegorz Pacek, 29 min., 2001, Polska

W trakcie spotkania odbędzie się pokaz dokumentalnego filmu autorstwa Grzegorza Packa Jestem zły. Bohaterami dokumentu są dzieci z biednej dzielnicy Warszawy, które opowiadają o swoim życiu. Reżyser dał im do ręki kamerę, w wyniku czego powstał nietuzinkowy zbiorowy autoportret, który szokuje naturalizmem i zmusza widzów do zastanowienia się nad przyszłością.

Dla kogo?

Projekt jest skierowany do młodzieży z ostatnich lat szkoły podstawowej oraz do licealistów. Do wszystkich młodych pasjonatów kina, którzy łączą z filmem swoje przyszłe plany zawodowe.

Ważne informacje

Kiedy: 25 stycznia, godz. 11.30

Gdzie: Kino Iluzjon, Narbutta 50A, sala Stolica

Zapisy dla szkół (do 24 stycznia): zawody.filmowe@fina.gov.pl

O cyklu

Spotkania mają charakter cykliczny i odbywają się dwa razy w miesiącu. Podczas 2,5- godzinnych zajęć młodzież będzie mogła spotkać się i porozmawiać z wybitnym przedstawicielem jednego z filmowych zawodów, takich jak: reżyser, scenograf, aktor, montażysta czy kaskader. Spotkaniom będą towarzyszyły rozbudzające zainteresowanie kinematografią pokazy filmów fabularnych i dokumentalnych. Przybliżą historię polskiego kina i wybitne postaci, tworzące najpopularniejsze polskie filmy. Pokazy będą punktem wyjścia do twórczej dyskusji pomiędzy młodzieżą, a zaproszonymi gośćmi, którzy postarają się odpowiedzieć na pytanie jak połączyć wyobraźnię z wymarzonym zawodem oraz jak przekuć talent w zawodową realizację swojej pasji.

Prowadzący

Arkadiusz Gołębiewski – reżyser, operator filmowy, producent, twórca Festiwalu Filmowego NNW, autor wielu projektów edukacyjno-filmowych skierowanych do młodzieży m.in. Nakręć dziadka komórką, #Młodzi dla Historii czy Młodzieżowej Akademii Filmowej.

 

Ilustracja: kadr z filmu Jestem zły, reż. G. Pacek

Zapraszamy na dziewiąte – drugie w tym roku – spotkanie klubu filmowego {OD–JAZD} – pokaz filmu Mama Xaviera Dolana poprzedzony będzie krótką prelekcją, po filmie dyskusja z udziałem filmoznawczyni dr Ewy Szponar.

Mama, reż. Xavier Dolan, 2014, 140 min., Kanada

Quebec, niedaleka przyszłość. Owdowiała kobieta samotnie wychowuje sprawiającego problemy nastoletniego syna. Chłopak cierpi na ADHD i ma trudności z rozładowaniem miotających nim emocji. Nieoczekiwanie w ich życiu pojawia się tajemnicza sąsiadka Kyla, której obecność pozwoli matce i synowi odzyskać nadzieję na lepszą przyszłość.

Mama to piąty film Xaviera Dolana, Enfant cheri” (kochanego dziecka), jak określono go podczas Festiwalu Filmowego w Cannes. Debiutując jako reżyser i scenarzysta w wieku 20 lat Dolan wstrząsnął światem kina, a jego kariera potoczyła się w tempie ekspresowym – mając lat 29 miał już na koncie osiem pełnometrażowych i uznanych na całym świecie produkcji. Mama w niezwykle przejmujący sposób podejmuje jeden z ulubionych motywów kanadyjskiego reżysera: złożoność relacji między matką i synem. Kino Dolana uwodzi wyjątkową zmysłowością, fascynuje emocjonalnym nasyceniem i czaruje perfekcyjnie przemyślaną teledyskowością, która wzbogaca filmowe obrazy o nowe znaczenia, a nowatorskość i pomysłowość niektórych rozwiązań formalnych sytuuje część scen z Mamy w kanonie najciekawszych dokonań w historii kina.

Dyskusja po filmie

Jakie są najważniejsze wyznaczniki stylu dolanowskiego?
Jak forma i treść mogą współgrać w tworzeniu filmowej opowieści?
Na czym polega zmysłowy odbiór kina?
Na te i wiele innych pytań spróbujemy odpowiedzieć wspólnie z ekspertką naszego klubu, dr Ewą Szponar. Zapraszamy na seans oraz dyskusję, podczas której będziecie mogli zadawać pytania i dzielić się swoimi interpretacjami filmu. O czym według Was jest Mama? Chcemy poznać Waszą opinię!

O cyklu

Klub Filmowy {OD–JAZD} to kinofilskie poszukiwania skarbów i wyjątkowa szansa spotkania oraz dyskusji z wybitnymi znawcami kina, którzy przedstawią autorskie interpretacje swych ukochanych filmów. To cykl 20 spotkań, na które składają się prelekcje ekspertów, projekcje dzieł filmowych oraz dyskusja z uczestnikami. Celem klubu {OD–JAZD} jest rozbudzanie filmowej pasji i krytycznego myślenia o kinie, odkrywanie jego fascynującej historii, zachęta i nauka samodzielnej analizy filmów i własnych, nawet tych najbardziej od-jechanych interpretacji.

Współorganizatorem cyklu jest Filmoteka Narodowa – Instytut Audiowizualny.

 

Ilustracja: kadr z filmu Mama, reż. X. Dolan

Czwarta edycja przeglądu Mistrzowie Kina Hiszpańskiego | Obras Maestras, w ramach której zostaną zaprezentowane nieznane szerokiej publiczności arcydzieła hiszpańskiej kinematografii odbędzie się w dniach od 9 do 19 grudnia 2021 roku w Warszawie, Krakowie oraz online na platformie ninateka.pl w dniach 15–19 grudnia.

Osią tematyczną tegorocznego programu będzie hiszpańskie kino noir od lat 40. do 70. XX wieku. Tegoroczny przegląd zbiega się zarazem z 100. rocznicą urodzin Luisa Garcíi Berlangi, mistrza groteski i jednego z najwybitniejszych hiszpańskich reżyserów wszech czasów. Ambitne filmy kręcone w trudnych czasach dyktatury Franco w Hiszpanii i na emigracji zaskakują aktualnością oraz śmiałością podejmowanych tematów.

Wszystkim projekcjom będą towarzyszyć krótkie wprowadzenia znawców kina hiszpańskiego: Diany Dąbrowskiej, Dominiki Zielińskiej, Sebastiana Smolińskiego i Joanny Bardzińskiej.

Program pokazów online w Ninateka.pl (15–19 grudnia)

 

Dziwna podróż, reż. Fernando Fernán-Gómez., 91 min., 1964

W małym miasteczku niedaleko Madrytu mieszka dorosłe rodzeństwo: dominująca i apodyktyczna Ignacia oraz nieśmiali i wycofani Paquita i Venancio. Monotonię prowincjonalnej egzystencji przerywa przyjazd zespołu muzycznego ze stolicy i organizowana w miejscowości twistowa potańcówka. W dniu przyjazdu zespołu Paquita i Venancio słyszą tajemnicze kroki na korytarzu i dowiadują się o złowieszczych zamiarach Ignacii planującej pozbyć się młodszego rodzeństwa.

Utrzymany w stylistyce filmów noir obraz Fernando Fernán-Gómeza to szczegółowe studium wiejskiego społeczeństwa Hiszpanii lat 60. XX wieku podane w groteskowej, typowej dla reżysera formie. Film powstał w 1964 roku na podstawie pomysłu Luisa Garcíi Berlangi, ale został zablokowany przez cenzurę jako „demoralizujący” i dopiero w latach 70. trafił na ekrany hiszpańskich kin.

 

Zbrodnia na ulicy Bordadores, reż. Edgar Neville, 87 min., 1946

Historia inspirowana zbrodnią, która wstrząsnęła Madrytem w 1888 roku. Morderstwo bogatej wdowy, w które wydają się być uwikłani czyhający na jej fortunę młody adorator, jego domniemana kochanka oraz służąca domu, okazuje się kryć w sobie głębszą tajemnicę.

To film wieńczący tzw. kryminalną trylogię Edgara Nevilla, którą oprócz Zbrodni na ulicy Bordadores tworzą pokazywana w poprzednich edycjach przeglądu Wieża siedmiu garbatych (1944) oraz Niedziela karnawału (1945). Reżyser znów przenosi nas do XIX-wiecznego Madrytu, by pod pretekstem kryminalnej intrygi, ubranej w melodramat z zacięciem wodewilowym i nawiązaniami do amerykańskiego kina noir przyjrzeć się ówczesnej społeczności. Nie szczędzi przy tym krytyki wobec warstw uprzywilejowanych i portretuje z czułością biedotę walczącą o przetrwanie. Tchnące życiem scenki rodzajowe, przeniesiony na ekran gwar madryckich ulic i tawern, wspaniałe kreacje ukochanych przez Neville’a aktorów drugoplanowych, a także charakterystyczny, podszyty ironią humor budują fascynujący obraz Madrytu tamtej epoki.


Uczta wigilijna
, reż. Luis García Berlanga, 85 min., 1961

Grupa madryckich bogaczy inicjuje akcję społeczną pod nazwą „Posadź biedaka przy swoim stole”. Każda zamożna rodzina w mieście ma przyjąć ubogiego współmieszkańca na kolację wigilijną. Punktem kulminacyjnym wieczoru ma być radosna parada bogatych z biednymi podążająca ulicami miasta.

Uczta wigilijna, podobnie jak wcześniejsze filmy Berlangi: pokazywana podczas poprzedniej edycji przeglądu Witaj nam, Mr. Marshall i obecny w tegorocznym programie Gdzie jest profesor Hamilton? ma formę komedii satyrycznej z wyraźną nutą goryczy. Reżyser ukazuje hiszpańską elitę, która pod maską fałszywego miłosierdzia i solidarności skrywa bezwzględną obojętność wobec ówczesnych realiów społecznych. Do dziś obraz ten pozostaje – obok Viridiany Luisa Buñuela – jedną z najbardziej ambitnych pozycji hiszpańskiej kinematografii XX wieku, czemu wyraz dała nominacja do Oscara za film nieanglojęzyczny w 1961 roku.


Gdzie jest profesor Hamilton?
, reż. Luis García Berlanga, 96 min., 1956

Calabuch to mała nadmorska osada położona niedaleko Walencji, do której przybywa tajemniczy profesor fizyki nuklearnej o nazwisku Hamilton. Bohater postanawia zerwać z karierą naukowca po tym jak dowiaduje się, że efekty jego badań wykorzystywane są do celów militarnych. Szukając schronienia, wrasta w codzienność miasteczka i zaprzyjaźnia się z mieszkańcami, skłaniając ich do przewartościowania niektórych prowincjonalnych sądów na temat rzeczywistości.

W tej inteligentnej komedii Berlanga – hiszpański mistrz groteski, por raz kolejny ucieka przed frankistowską cenzurą wyśmiewając największe ówczesne świętości Hiszpanów takie jak Kościół, korridę i samą władzę wraz z systemem sądowniczym. Na trwającą zimną wojnę i wyścig nuklearny spogląda się tu z perspektywy środowiska wiejskiego, gdzie panaceum na finansowe i życiowe niedostatki stanowi wspólnota i solidarność.


Podróż donikąd
, reż. Fernando Fernán-Gómez. 140 min., 1986

Carlos Galván, były komik spędzający emeryturę w domu starców, wspomina na sesjach u psychologa dawne czasy, kiedy to występował jako aktor w małej grupie teatralnej Iniesta-Galván, prowadzonej przez jego ojca, Don Arturo Galvána. Nie był to pierwszoligowy zespół, raczej skromna grupa, która w latach powojennych objeżdżała małe kastylijskie miasteczka i wsie, gdzie prezentowała repertuar sztuk komediowych, wystepujac na improwizowanych scenach.

Organizatorzy

Organizatorami cyklu są Ambasada Królestwa Hiszpanii w Polsce, Biuro Radcy ds. Turystyki Ambasady Hiszpanii, Filmoteka Narodowa – Instytut Audiowizualny, Kino Iluzjon, Ninateka, Kino Pod Baranami, Instytut Cervantesa w Krakowie, Instytut Cervantesa w Warszawie oraz AVA Arts Foundation.

 

Ilustracja: kadr z filmu Uczta wigilijna, reż. Luis García Berlanga

 

Stan wojenny przerwał naturalny proces rozwojowy polskiej kultury, a jego skutki trwały znacznie dłużej niż on sam. Dyskusja na temat skutków stanu wojennego budzi do dziś spory, które zapewne nie skończą się szybko, a konferencja ma na celu zaprezentowanie wystąpień ekspertów o losach filmowców, o filmach, których produkcję przerwano, o tych, które powstały wtedy i o późniejszych realizacjach na ten temat.

Konferencja Kino polskie wobec stanu wojennego, została pomyślana jako rocznicowa wobec tamtego wydarzenia, które dla kina, ale też dla wielu twórców z innych dziedzin, stanowiło traumę, przełom, niekiedy czas straconych szans i regres.

Konferencji towarzyszy trwający od 2 do 13 grudnia w portalu Ninateka.pl przegląd online filmów dotyczących tematyki stanu wojennego.

Program

Wszystkie wystąpienia będą transmitowane w portalu Ninateka.pl!

 

godz. 10.00–10.30 Piotr Kletowski, Obraz stanu wojennego w kinie polskim i światowym. Omówienie zjawiska na wybranych przykładach

godz. 10.30–11.00 Grzegorz Majchrzak, Obraz stanu wojennego w „Ostatnim promie” i „80 milionach”

godz. 11.00–11.30 Spotkanie z twórcą Waldemarem Krzystkiem

godz. 11.30–12.00 Pytania do referatów, dyskusja

 

godz. 12.00–13.00 Przerwa

 

godz. 13.00–13.30 Mateusz Werner Kino stanu wojennego – w kręgu dyskursu władzy

godz. 13.30–14.00 Natasza Korczarowska-Różycka Zezowate szczęście obywatela Jana B. Stan wojenny pomiędzy tragedią i farsą w filmach „Mniejsze zło” i „Obywatel”

godz. 14.00–14.30 Michał Przeperski „Żeby nie było śladów”. Stan wojenny w kinie po blisko 40 latach

godz. 14.30–15.00 Pytania do referatów, dyskusja

 

godz. 15.00–15.30 Przerwa w obradach

 

godz. 15.30–16.30 Debata Stan wojenny – w polskim filmie Maria Dłużewska, Antoni Dudek, Waldemar Krzystek, Robert Kostro
godz. 16.30–17.00 Pytania do uczestników debaty
godz. 17.00–17.15 Podsumowanie konferencji, pożegnanie

 

Moderator: Mikołaj Mirowski, redaktor naczelny kwartalnika „Pleograf”

Wstęp

Wstęp na konferencję jest bezpłatny, liczba miejsc ograniczona (60).

Patronat

 

logotyp czasopisma Pleograf

Spotkanie odbywa się pod patronatem kwartalnika historyczno-filmowego „Pleograf”

 

logo programu Niepodległa   logo ministerstwa kultury

 

Sfinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach Programu Wieloletniego NIEPODLEGŁA na lata 2017–2022.

 

 

Ilustracja: fotos z filmu Ostatni Prom, reż. W. Krzystek, fot. Renata Pajchel, Fototeka FINA

Amerykański buntownik o europejskiej wrażliwości. Egzystencjalista, poeta, kinofil, muzyk rozkochany w jazzie i rocku. Twórca obdarzony abstrakcyjnym poczuciem humoru – Jim Jarmusch to niekwestionowany król kina niezależnego. Zapraszamy do kina Iluzjon na przegląd 7 kultowych filmów jego autorstwa (219 grudnia).

Przeglądowi 7 x Jarmusch towarzyszy wyjątkowa oprawa graficzna. Całość przeglądu promuje artystyczny plakat autorstwa wybitnego grafika Andrzeja Klimowskiego, jednego z czołowych przedstawicieli polskiej szkoły plakatu. Ponadto wznowiony został nakład stworzonych przez Klimowskiego w latach 90. pięciu oryginalnych plakatów do wczesnych filmów Jarmuscha, a do filmów Truposz i Kawa i papierosy artysta wykonał całkowicie nowe plakaty, dopełniające cykl.

Program

2.12, godz. 20.30 Nieustające wakacje, reż. Jim Jarmusch, 75 min., 1980, USA

 

Dwa i pół dnia z życia Alliego Parkera, chłopaka, który nie skończył szkoły, nie pracuje, nie ma domu, i który mówi o sobie: „Jestem w pewnym sensie turystą… turystą na nieustających wakacjach”. Miejscem, które „zwiedza” podczas niekończących się włóczęg, jest Nowy Jork, a dokładnie jego „złe”, peryferyjne, zdegradowane dzielnice. Na swojej drodze Allie spotyka szaleńców, maniaków, outsiderów. Prowadzi z nimi krótkie rozmowy, załatwia drobne interesy i idzie dalej. Swojej dziewczynie mówi, że istnieją dwie przyczyny tych miejskich podróży: bezsenność i pragnienie ucieczki od samotności.

Film Jima Jarmuscha jest portretem pokolenia postpunka. Allie się nie buntuje, lecz trzyma dystans; nie angażuje się, lecz obserwuje. Kamera Toma DiCillo wraz z bohaterem podąża wciąż do przodu, nigdy nie zawraca, nigdy nie rejestruje dwa razy tego samego miejsca ani postaci. W roli głównej Jarmusch obsadził Chrisa Parkera, wówczas szesnastolatka i bywalca punkowego klubu CBGB. Na ekranie towarzyszą mu legendy nowojorskiego undergroundu: Eric Mitchell, Sara Driver czy John Lurie. Nieustające wakacje to pierwszy pełnometrażowy i zarazem w pełni autorski film Jima Jarmuscha. Jego budżet zamknął się w kwocie zaledwie 12 tysięcy dolarów.

 

3.12, godz. 20.30 Inaczej niż w raju, reż. Jim Jarmusch, 89 min., 1984, USA, RFN

 

Kultowy film Jarmuscha, jeden z najwspanialszych filmowych portretów outsiderów. Rzecz o nudzie, alienacji i dryfowaniu przez życie, a nawet pochwał bierności – wszak bohaterowie tej opowieści ponoszą porażkę wówczas, gdy ulegną złudzeniu, że życie i kino wymagają zwrotów akcji.

Jarmusch pokazuje ludzi żyjących „na poboczu”, a przy tym nie dramatyzuje na siłę ich losów, którymi rządzi przypadek. Dlatego też, wszystko, co (według klasycznych reguł dramaturgii) ważne – dzieje się w tym filmie niejako bez powodu. Inaczej niż w raju to film tkany z drobiazgów, „z niczego”, jak powiedział operator Tom DiCillo. Minimalistycznej akcji towarzyszy chropowata muzyka Johna Luriego. Rozbrzmiewa też I Put a Spell on You Screamin’ Jay Hawkinsa – jedna z ulubionych piosenek Jarmuscha.

 

5.12, godz. 20.00 Poza prawem, reż. Jim Jarmusch, 107 min., 1986, USA

 

Kultowa czarna komedia Jarmuscha, której akcja rozgrywa się na amerykańskim Południu. Więzienną celę gdzieś w Nowym Orleanie dzielą trzej pechowcy: bezrobotny DJ Zack (Tom Waits), stręczyciel Jack (John Lurie) i pokerzysta Roberto (Roberto Benigni). W przeciwieństwie do ponurych towarzyszy, ten ostatni, z trudem dukający po angielsku dziarski Włoch pełen jest optymizmu i nadziei, choć po prawdzie nie ma ku temu żadnych przesłanek. I to właśnie on obmyśli plan ucieczki, która powiedzie bohaterów przez zdradliwe bagna Luizjany do zagubionej pośród nich gospody…

Amerykańskie Południe to obszar spenetrowany przez Tennesse Williamsa i amerykańskie „czarne” kryminały z lat czterdziestych. Poza prawem jawi się w tym kontekście, jako ostentacyjny anty-kryminał. Sam Jarmusch nazwał go zresztą komedią neo-bit-noir, bazującą na kontraście pomiędzy oczekiwaniami rutynowej percepcji, a ostentacyjną odmową ich spełniania. Na komediowy efekt pracuje także postać Roberto z jej włoskim temperamentem i językowymi lapsusami.

Oryginalny tytuł: Down by Law to wyrażenie slangowe, mające kilka znaczeń – być outsiderem; nie przejmować się niczym; być chłodnym, spokojnym, a wreszcie – być „poza prawem”. I bohaterowie Jarmuscha są down by law pod każdym względem!

 

7.12, godz. 20.30 Mystery Train, reż. Jim Jarmusch, 113 min., 1989, USA, Japonia

 

Mystery Train ma strukturę puzzli, jest rozsypaną układanką, której pełen obraz tworzy się w głowie widza. Akcja zbudowanego z pozornie niezależnych epizodów filmu rozgrywa się w podupadłym hotelu Arkada w Memphis w stanie Tennessee; rodzinnym mieście Elvisa Presleya. To tu zatrzymują się na chwilę bohaterowie opowieści: dwójka japońskich turystów, podróżująca śladami swoich muzycznych idoli; Włoszka, która w Stanach straciła męża, a także Amerykanka, która rozstała się właśnie ze swoim angielskim chłopakiem. Ich ścieżki przetną się na chwilę, a w tle rozlegnie się dźwięk wystrzału. Wszystkich nawiedzi też duch Elvisa. Zamiast unieśmiertelniającego kultu i miłości do idola widzimy jednak tylko jego rozpaczliwe pragnienie zmartwychwstania.

Jak zwykle u Jarmuscha nie chodzi o akcję, fabułę, konflikty. Przeciwnie – reżyser ostentacyjnie pokazuje brak konfliktów lub ich pozorność, nic-nie-dzianie-się lub dzianie się pozbawione znaczenia i puenty. W przeciwieństwie jednak do wcześniejszych filmów, w których najważniejsze były ludzkie czyny i gesty, głównym bohaterem Mystery Train jest czas, bowiem Jarmuscha fascynuje możliwość pokazywania w kinie symultaniczności wydarzeń. Za to podobnie, jak inne jego dzieła, także to imponuje obsadą złożoną z aktorów i gwiazd undergroundu. Na ekranie przecięły się więc ścieżki aktora Steve’a Buscemiego, Joe Strummera (lider The Clash), nowojorskiej reżyserki Sary Driver, performera i muzyka Screamin Jay Hawkinsa, czy legendy bluesa Rufusa Thomasa.

 

17.12, godz. 20.30 Noc na ziemi, reż. Jim Jarmusch, 1991, 129 min., USA, Wielka Brytania, Niemcy, Japonia, Francja

 

5 taksówek. 5 miast. Jedna noc. Podróż z bohaterami podszytego czarnym humorem, zanurzonego w świetle miejskich latarni i neonów filmu, rozpoczynamy wieczorem w Los Angeles, by podążać przez nocny Nowy Jork, Paryż, Rzym i przywitać blady, zimowy świt w Helsinkach. Kierowców i pasażerów łączy na chwilę szczególna więź – taksówki to konfesjonały, miejsca, w których nieoczekiwanie przecinają się ścieżki ludzi pochodzących z różnych światów, mających inny status i inne marzenia. Ktoś na chwilę zyskuje wgląd w cudze życie i może je naznaczy, może sam spojrzy na rzeczywistość w nowy sposób. Noc rozmyje kontury rzeczywistości i zmieni perspektywę. Na paryskiej ulicy zdarzy się chwila jasnowidzenia, Rzym w komiczny sposób połączy sacrum i profanum, w Helsinkach przyjdzie otrzeźwienie.

 

18.12, godz. 20.00 Truposz, reż. Jim Jarmusch, 121 min., 1995, USA, Niemcy, Japonia

 

„Psychodeliczny western”, jak nazwał Truposza sam Jim Jarmusch, to zaskakująca w dorobku amerykańskiego reżysera podróż w czasie. Ta opowieść, przenosi nas na mityczny Dziki Zachód, gdzie młody księgowy (Johnny Depp) dokonuje przypadkowego zabójstwa, stając się tym samym człowiekiem wyjętym spod prawa. W ucieczce pomaga mu tajemniczy Indianin Nikt (Gary Farmer), przekonany, że księgowy William Blake to wielki poeta we własnej osobie. Ich wspólna podróż przeistacza się w oniryczną, egzystencjalną wędrówkę, której celem jest duchowe przebudzenie. Po drodze reżyser rozlicza filmowy western, a przede wszystkim obnaża skierowaną przeciw ludziom i naturze przemoc, na jakiej ufundowany został założycielski amerykański mit.

Czarno-biały Truposz to jeden z najmroczniejszych filmów Jarmuscha, a charakterystyczne dla reżysera komediowe tony tym razem ustępują chropowatym gitarowym riffom Neila Younga, wnoszącym do jarmuschowego świata niepokój. Ale podobnie, jak wiele innych dzieł Amerykanina, i to jest artystycznym spotkaniem na szczycie. Poza Neilem Youngiem, oryginalny świat tego antywesternu współtworzył operator Robby Müller, a na ekranie spotkali się wybitni aktorzy i muzycy: Johny Depp, Crispin Glover, Robert Mitchum, John Hurt, Gabriel Byrne i Iggy Pop. Truposz jest zdobywcą Europejskiej Nagrody Filmowej.

 

19.12, godz. 20.30 Kawa i papierosy, reż. Jim Jarmusch, 95 min., 2003, USA

 

Ten film powstał dla przyjemności – mówił po latach Jim Jarmusch, porównując strukturę złożonej z 11 epizodów Kawy i papierosów, do muzycznego albumu, zawierającego jedenaście piosenek. Każda jest o czymś innym, ale słuchane po kolei tworzą niepowtarzalną, wspólną aurę. Ich motywem przewodnim są oczywiście kofeina i nikotyna: nieodzowni towarzysze mniej lub bardziej istotnych rozmów i krótkich przerw. Bo bardziej, niż smakiem, kawa i papierosy pozwalają delektować się oferowanym w pakiecie z nimi czasem. W swoich – często improwizowanych – nowelkach, Jarmusch pozwala spotkać się na chwilę bohaterom, ale i aktorom. Przy kawiarnianych stolikach zatrzymują się na chwilę m.in. Tom Waits i Iggy Pop, Steve Coogan i Alfred Molina, Bill Murray z raperami RZA i GZA, Cate Blanchett z… Cate Blanchett, by pogadać o medycynie alternatywnej, wspólnych przodkach, Elvisie Presley’u, czy latach XX w Paryżu.

Ten realizowany z doskoku, przez kilkanaście lat, najbardziej znany film Jarmuscha, ma w sobie fantazję, lekkość i humor. Komediowe, czarno-białe scenki trwają dokładnie tyle, ile zajmuje wyskoczenie na dymka, czy wypicie filiżanki czarnego naparu. „Jesteśmy pokoleniem kawy i papierosów” – mówi w jednej ze scen Tom Waits i dziś, gdy papieros nie może spotkać się już przy stoliku z kawą, ta deklaracja nieoczekiwanie smakuje nostalgią.

 

Ilustracja: fotos z filmu Truposz, reż. J. Jarmusch, mat. promocyjne Gutek Film

 

Czwarta edycja przeglądu Mistrzowie Kina Hiszpańskiego| Obras Maestras, w ramach której zostaną zaprezentowane nieznane szerokiej publiczności arcydzieła hiszpańskiej kinematografii odbędzie się w dniach od 9 do 19 grudnia 2021 roku w Warszawie, Krakowie i online na platformie ninateka.pl. Osią tematyczną tegorocznego programu będzie hiszpańskie kino noir od lat 40. do 70. XX wieku. Tegoroczny przegląd zbiega się zarazem z 100. rocznicą urodzin Luisa Garcíi Berlangi, mistrza groteski i jednego z najwybitniejszych hiszpańskich reżyserów wszech czasów. Ambitne filmy kręcone w trudnych czasach dyktatury Franco w Hiszpanii i na emigracji zaskakują aktualnością oraz śmiałością podejmowanych tematów.

Wszystkie prezentowane na przeglądzie filmy, pełne czarnego humoru i wnikliwej obserwacji realiów społecznych, pozwolą odsłonić publiczności nieznane wcześniej oblicze hiszpańskiego kina.

Program pokazów online w Ninateka.pl (15–19 grudnia)

Dziwna podróż, reż. Fernando Fernán-Gómez., 91 min., 1964

Zbrodnia na ulicy Bordadores, reż. Edgar Neville, 87 min., 1946

Uczta wigilijna, reż. Luis García Berlanga, 85 min., 1961

Gdzie jest profesor Hamilton?, reż. Luis García Berlanga, 96 min., 1956

Podróż donikąd, reż. Fernando Fernán-Gómez. 140 min., 1986

Pokazy w Kinie Iluzjon i w Ninatece

W tym roku przegląd odbędzie się stacjonarnie w Kinie Iluzjon w Warszawie oraz w Kinie Pod Baranami w Krakowie. Wybrane filmy będą również dostępne w formie online, nieodpłatnie na stronie ninateka.pl. Program online zostanie wzbogacony o film Fernando Fernán-Gómeza Podróż donikąd (1986).

Wszystkim projekcjom będą towarzyszyć krótkie wprowadzenia znawców kina hiszpańskiego: Diany Dąbrowskiej, Dominiki Zielińskiej, Sebastiana Smolińskiego i Joanny Bardzińskiej.

Więcej o programie tegorocznego przeglądu.

Sprzedaż biletów na pokazy w Kinie Iluzjon zostanie uruchomiona już wkrótce.

Program pokazów w Kinie Iluzjon

Pełna informacja o seansach w Kinie Iluzjon znajduje się na stronie kina.

 

9 grudnia

godz. 19.00 Uczta wigilijna, reż. Luis García Berlanga, 85 min., 1961 + wystąpienie Ambasadora + wino po projekcji

 

10 grudnia

godz. 20.00 Dziennik panny służącej reż. Luis Buñuel, 98 min., 1964 + prelekcja przed filmem

 

11 grudnia

godz. 18.00 Gdzie jest profesor Hamilton? reż. Luis García Berlanga,  96 min., 1956 + prelekcja przed filmem

godz. 20.30 Dziwna podróż, reż. Fernando Fernán-Gómez, 91 min., 1964 + prelekcja przed filmem

 

12 grudnia

godz. 16.00 Zbrodnia na ulicy Bordadores, reż. Edgar Neville, 87 min., 1946 + prelekcja przed filmem

godz. 18.30 Nakarmić kruki, reż. Carlos Saura, 108 min., 1976 + prelekcja przed filmem

Wydarzenia towarzyszące:

8 grudnia

godz. 18.30 Luis García Berlanga – mistrz hiszpańskiego realizmu groteskowego, wykład Dominiki Zielińskiej (FINA), Instytut Cervantesa w Warszawie

 

10 grudnia

godz. 12.00 Gdzie jest profesor Hamilton?,  reż. Luis García Berlanga, 96 min., 1956 – projekcja filmu dla uczniów klas dwujęzycznych + prelekcja przed filmem, Kino Iluzjon

Organizatorzy

Organizatorami cyklu są Ambasada Królestwa Hiszpanii w Polsce, Biuro Radcy ds. Turystyki Ambasady Hiszpanii, Filmoteka Narodowa – Instytut Audiowizualny, Kino Iluzjon, Ninateka, Kino Pod Baranami, Instytut Cervantesa w Krakowie, Instytut Cervantesa w Warszawie oraz AVA Arts Foundation.

 

Ilustracja: kadr z filmu Uczta wigilijna, reż. Luis García Berlanga

Listopadowa projekcja w ramach Klubu Seniora w Kinie Iluzjon to pokaz prawdziwego klejnotu czeskiej komedii, spotkanie z rodziną Homolków.

Straszne skutki awarii telewizora, reż. Jaroslav Papoušek, 82 min., 1969, Czechosłowacja 1969

(UWAGA: film z polskim dubbingiem)

Leniwe letnie niedzielne popołudnie. Rodzina Homolków, jak większość mieszkańców Pragi, wybrała się do lasu na piknik. Babcia i dziadek wypoczywają leżąc na trawie, ich syn Ludva kąpie się z dziećmi w strumyku, a jego żona tańczy pośród drzew. Sielską atmosferę przerywa kobiecy głos wołający o pomoc, który powoduje masową ucieczkę prażan z lasu. Homolkowie zmuszeni są dokończyć posiłek w domu. Awaria telewizora, będącego wentylem bezpieczeństwa, zmusza bohaterów do spędzenia wspólnie dnia i skonfrontowania się z narastającymi rodzinnymi napięciami. Czy uda im się utrzymać atmosferę sielskiej niedzieli?

Klejnot czeskiej komedii, bezlitosne studium relacji rodzinnych okresu normalizacji. Za pozorną materialną „małą stabilizacją” kryje się poczucie klęski i niedopasowania do społecznych ról oraz gorycz niespełnienia. W filmie występują prawie wyłącznie amatorzy, ich role opierają się na improwizacji, z czego wynika niezwykła naturalność bohaterów. Ogromna popularność, jaką zdobył film, poskutkowała nakręceniem jego dwóch kolejnych części.

Program:

godz. 11.00 Prelekcja Grzegorza Pieńkowskiego

godz. 11.20–12.45 Pokaz filmu straszne skutki awarii telewizora

O cyklu

W tym sezonie zaprezentujemy Państwu najwspanialsze komedie kina europejskiego, choć nie zabraknie również mocnych akcentów zza oceanu. Wśród gwiazd, które zobaczymy na ekranie Sali Stolica, m.in. Fernandel, Peter Sellers oraz Louis de Funès, za kamerą – Frank Capra i Leonid Gajdaj, a po obu stronach – niezrównani Mel Brooks i Jacques Tati.

 

Ilustracja: kadr z filmu Straszne skutki awarii telewizora

Zapraszamy na czwarte spotkanie Klubu Filmowego {OD–JAZD} – pokaz filmu Błysk nadziei (reż. Karel Kachyňa, 1963) poprzedzony będzie krótką prelekcją, po filmie dyskusja z udziałem historyczki literatury i filmu dr Marioli Dopartowej.

Błysk nadziei, reż. Karel Kachyňa, 89 min., 1963, Czechosłowacja

Lucin pracuje w podupadającej żwirowni; jest samotnikiem i okazjonalnym złodziejem. Pewnego razu, gdy konsekwencje nieudanej próby kradzieży okazują się wyjątkowo dotkliwe, niespodziewanie z pomocą przychodzi mu prostytutka Magdalena. Doświadczeni przez życie bohaterowie, mimo licznych doznanych rozczarowań, stopniowo zrzucają maski cynizmu i oziębłości, by ujawnić swe prawdziwe oblicza – ludzi kruchych, wrażliwych, szukających bliskości.

Błysk nadziei to niezwykły, choć nieco zapomniany film Karela Kachyňy – obok Miloša Formana oraz Jiřiego Menzla, jednego z najważniejszych twórców Czechosłowackiej Nowej Fali, uhonorowanego na Festiwalu Filmowym w Karlowych Warach nagrodą specjalną za całokształt twórczości (1990). Subtelna analiza psychologiczna spotyka się tu z poruszającym liryzmem, przełamanym ponurym realizmem industrialnego otoczenia, radością życia mimo wszystko. Wielki popis gry aktorskiej odtwórców głównych ról – Hany Hegerovej i Rudolfa Hrušínskiego, sprawiają, że Błysk nadziei to prawdziwa perła czeskiej kinematografii!

Dlaczego czeskie kino kocha nieudaczników? Jak film wpisuje się w nurt Czechosłowackiej Nowej Fali? Jak za pomocą języka kina oddać prawdę międzyludzkich relacji?

Na te i wiele innych pytań spróbujemy odpowiedzieć wspólnie z ekspertką naszego klubu, dr Mariolą Dopartową. Zapraszamy na seans oraz dyskusję, podczas której będziecie mogli zadawać pytania i dzielić się swoimi pomysłami na interpretację filmu. O czym według Was jest Błysk nadziei? Chcemy poznać Waszą opinię!

O cyklu

Klub filmowy {OD–JAZD} to kinofilskie poszukiwania skarbów i wyjątkowa szansa spotkania oraz dyskusji z wybitnymi znawcami kina, którzy przedstawią autorskie interpretacje swych ukochanych filmów. To cykl 20 spotkań, na które składają się prelekcje ekspertów, projekcje dzieł filmowych oraz dyskusja z uczestnikami. Celem klubu {OD–JAZD} jest rozbudzanie filmowej pasji i krytycznego myślenia o kinie, odkrywanie jego fascynującej historii, zachęta i nauka samodzielnej analizy filmów i własnych, nawet tych najbardziej od-jechanych interpretacji.

Współorganizatorem cyklu jest Filmoteka Narodowa – Instytut Audiowizualny.

Więcej o klubie https://u-jazdowski.pl/kino/repertuar/od-jazd

 

Ilustracja: kadr z filmu Błysk nadziei

Zapraszamy na trzecie spotkanie klubu filmowego {OD–JAZD} – pokaz filmu Amator w reżyserii Krzysztofa Kieślowskiego poprzedzony będzie krótką prelekcją. Po filmie odbędzie się dyskusja z udziałem filozofa kultury, eseisty i krytyka filmowego dr Mateusza Wernera.

Amator, reż. Krzysztof Kieślowski, 117 min., 1979, Polska

Filip, młody zaopatrzeniowiec z zakładu przemysłowego w podkrakowskim miasteczku kupuje kamerę filmową, by uwiecznić narodziny i pierwsze dni życia swojej córeczki. Wieść o zakupie obiega zakład pracy, a Filip otrzymuje propozycję nakręcenia filmu z okazji pięciolecia istnienia przedsiębiorstwa. Dyrektor zakładu obejmuje nawet protektorat nad nowo powstałym amatorskim klubem filmowym. Samorodny reżyser zaczyna pokazywać to, co widzi. Bezkompromisowo pokazywać wynaturzenia otaczającej go rzeczywistości. Cena prawdy jest jednak wysoka.
Autotematyczna opowieść o fascynacji filmowym medium plus rozważania na temat roli sztuki uwikłanej w świat propagandy, politycznych kłamstw i manipulacji zniekształcających prawdziwy obraz rzeczywistości.

Czy zadaniem sztuki filmowej jest doskonałość formy, czy odkrywanie prawdy? Dlaczego Amator uznawany jest za najważniejszy film Kina Moralnego Niepokoju? Jak wiele można poświęcić w imię sztuki? Co powinno być najważniejszą wartością dla filmowca? Na te oraz wiele innych pytań spróbujemy odpowiedzieć wspólnie z ekspertem naszego klubu dr Mateuszem Wernerem. Zapraszamy na seans oraz dyskusję, podczas której będziecie mogli zadawać pytania i dzielić się swoimi pomysłami na interpretację filmu. O czym według Was jest Amator? Chcemy poznać Waszą opinię!

O cyklu

Klub filmowy {OD–JAZD} to kinofilskie poszukiwania skarbów i wyjątkowa szansa spotkania oraz dyskusji z wybitnymi znawcami kina, którzy przedstawią autorskie interpretacje swych ukochanych filmów. To cykl 20 spotkań, na które składają się prelekcje ekspertów, projekcje dzieł filmowych oraz dyskusja z uczestnikami. Celem klubu {OD–JAZD} jest rozbudzanie filmowej pasji i krytycznego myślenia o kinie, odkrywanie jego fascynującej historii, zachęta i nauka samodzielnej analizy filmów i własnych, nawet tych najbardziej od-jechanych interpretacji.


Współorganizatorem cyklu jest Filmoteka Narodowa – Instytut Audiowizualny.


Więcej o klubie https://u-jazdowski.pl/kino/repertuar/od-jazd

 

Ilustracja: kadr z filmu Dzikość serca, reż. D. Lynch