Wydarzenia
Przegląd filmów na podstawie prozy Stanisława Lema (10–17 września)
10
Wrzesień
Pokazy filmowe

Przegląd filmów na podstawie prozy Stanisława Lema (10–17 września)

Z  okazji setnej rocznicy urodzin Stanisława Lema, czołowego przedstawiciela polskiej fantastyki naukowej, futurologa, eseisty, prozaika a przede wszystkim jednego z najbardziej inspirujących myślicieli dekady, zapraszamy do Kina Iluzjon. W ramach obchodów Roku Stanisława Lema związanych z urodzinami, Filmoteka Narodowa – Instytut Audiowizualny przygotowała wrześniowy przegląd wybranych filmów na podstawie prozy Lema. Oprócz kilku propozycji fabularnych, w programie znalazły się także animacje.

Plan projekcji:

Pełna informacja o seansach w Kinie Iluzjon znajduje się na stronie kina.

 

10.09, godz. 20.00 Solaris, reż. Andriej Tarkowski, 169 min., 1972, ZSRR

Bohater filmu Kris Kelvin spędza ostatni dzień przed startem na planetę Solaris w rodzinnym domu na wsi. Stary przyjaciel ojca, również kosmonauta, wspomina swoją wyprawę na dziwną planetę, pokrytą w całości przez olbrzymi Ocean, który przez wielu naukowców uważany jest za byt rozumny. Wyprawa Krisa – wybitnego psychologa, ma znaleźć definitywne rozwiązanie tajemnicy Oceanu.

 

11.09, godz. 20.30 Milcząca gwiazda, reż. Kurt Maetzig, 93 min., 1960, Polska, NRD

Epoka lotów międzyplanetarnych. Wielonarodowa załoga statku kosmicznego odbywa lot na Wenus – Milczącą Gwiazdę. Po dotarciu do celu potwierdza się przypuszczenie, że miała tu miejsce katastrofa, w wyniku której zginęli mieszkający na Wenus ludzie. Na Milczącej Gwieździe ciągle nie jest bezpiecznie – zagrożeniem dla ekipy jest istota przypominająca żyjącą plazmę. Naukowcom chronią się na pokładzie statku. Niestety nie wszystkim udaje się uciec.

 

11.09, godz. 20.30 Przekładaniec, reż. Andrzej Wajda, 35 min., 1968, Polska

Niezwykły w twórczości Andrzeja Wajdy film telewizyjny z gatunku science fiction, którego akcja rozgrywa się w dalekiej (z punktu widzenia 1968 roku) przyszłości – w roku 2000. Fikcyjność jego fabuły stała się bliska naszej rzeczywistości, w której powszechne są przeszczepy ludzkich organów. Historia o słynnym rajdowcu, w którym – po kolejnych wypadkach i operacjach – coraz mniej zostaje z „oryginału”, dała Bogumiłowi Kobieli możliwość wykazania znakomitego kunsztu aktorskiego. Film otrzymał Medal Specjalny na Międzynarodowym Festiwalu Filmów Fantastycznych w Sitges w 1970 roku.

 

12.09, godz. 20.30 Szpital przemienienia, reż. Edward Żebrowski, 90 min, 1978, Polska

Ekranizacja powieści Stanisława Lema pod tym samym tytułem. Początek okupacji niemieckiej w Polsce. Do położonego na uboczu szpitala psychiatrycznego przybywa młody lekarz. Wkrótce poznaje zespół lekarski oraz panujące w szpitalu prawa i zwyczaje, wynikające z podziału na ubezwłasnowolnionych i opiekunów. Pewnego dnia pod szpital zajeżdżają niemieckie ciężarówki – los jego personelu i pacjentów zostaje przesądzony.

 

13.09, godz. 18.00 1, reż Peter Sparrow, 91 min., 2009, Węgry

Film powstał na motywach eseju Lema. Opowieść o konflikcie represyjnej władzy z wolną myślą ludzką, która w odróżnieniu od ciała, nie może być zniewolona. Grupa kilku osób, które weszły w kontakt z tajemniczą księgą, zagrażającą ustalonemu ładowi społecznemu, poddawana jest serii testów psychologicznych. Dzieje się to w państwowym ośrodku odosobnienia. Mimo wysiłków personelu naukowego, porządek w zakładzie zaczyna być burzony przez dziwne zjawiska. Metaforyczny film z gatunku filozoficznego sci-fi, skłaniający do refleksji na temat subiektywnego postrzegania otaczającego nas świata.

 

14.09, godz. 20.30 Test pilota Pirxa, reż. Marek Piestrak, 95 min., 1978, Polska, ZSRR

Komandor Pirx zostaje kontrolerem androidów przeznaczonych do misji kosmicznych. W czasie lotu do Saturna komandor musi rozszyfrować, ilu członków jego załogi to ludzie, a ilu – roboty. Jeden z androidów zaczyna prowadzić grę, w której stawką jest życie pozostałych członków wyprawy. Film otrzymał Złotego Asteroidę na Międzynarodowym Festiwalu Filmów Fantastycznonaukowych w Trieście.

 

15.09, godz. 20.30 Ikaria XB 1, reż. Jindřich Polák, 81 min., 1963, Czechosłowacja

Koloniści podróżują statkiem kosmicznym do nowego miejsca zamieszkania, które znajduje się na odległej planecie. Niestety, pojawiają się liczne problemy – m.in. awaria komputerów sterujących lotem i konflikt załogi statku z pasażerami – które stawiają powodzenie wyprawy pod znakiem zapytania.

 

16.09, godz. 20.30 Kongres, reż. Ari Folman, 12o min., 2013, Belgia, Francja, Luksemburg, Niemcy, Polska, USA, Izrael

Wizjonerska produkcja, w której zacierają się granice między rzeczywistością i fikcją: Robin Wright gra tu samą siebie. Mieszka z dwójką dorastających dzieci na ranczo, z dala od cywilizacji, kiedy wielkie hollywoodzkie studio zwraca się do niej z niezwykłą propozycją. Wright dzięki zaawansowanej technologii cyfrowej może zostać „zeskanowana”, osiągając w każdym kolejnym filmie wieczną młodość. Od tej pory wszystkie jej role zagra wirtualna kopia. Decyzja, którą podejmuje kobieta, by móc dysponować nieograniczonym czasem dla najbliższych, okazuje się początkiem jej podróży przez świat przyszłości, w którym potężne studia filmowe i koncerny farmaceutyczne oferują totalne formy rozrywki, manipulując ludzką świadomością. „Kongres” to film nowatorski i odważny, pełen pomysłów ukazujących w krzywym zwierciadle świat nieograniczonych możliwości technologicznych, które już wkrótce mogą wyznaczyć granice naszej wolności i dyktować pragnienia.

 

17.09, godz. 20.30 Blok krótkometrażowych filmów animowanych, 88 min.

Pokaz siedmiu krótkometrażowych filmów animowanych z lat 1961–2016 opartych o prozę i scenariusze Stanisława Lema. Zestaw krótkometrażowych animacji to ciekawa alternatywa dla fabularnych adaptacji. Wydaje się, że jedynym ograniczeniem w dziedzinie animacji jest wyobraźnia twórcy. Dzięki rozmaitym technikom animacyjnym, może on wykreować niesamowite, fantastyczne światy. Na przestrzeni sześćdziesięciu lat reżyserzy i animatorzy powołali do istnienia także swoje wyobrażenia światów z Lema.

 

Wycieczka w kosmos, reż. Krzysztof Dębowski, 11 min., 1961, Polska

Animacja krótkometrażowa na podstawie scenariusza Stanisława Lema, (11min). OPIS: Animowany film opowiadający o wyprawie w kosmos, zilustrowany muzyką Krzysztofa Pendereckiego.

Pułapka, reż. Krzysztof Dębowski, 10 min., 1962, Polska

Animacja krótkometrażowa na podstawie podstawie oryginalnego scenariusza, (10min). OPIS: Akcja filmu rozgrywa się w kosmicznej scenerii. Bohater ląduje na nieznanej planecie. Film został zilustrowany muzyką Krzysztofa Pendereckiego.

Maszyna Trurla, reż. Jerzy Zitzman, 8 min., 1975, Polska

Animacja krótkometrażowa na podstawie opowiadania o tym samym tytule ze zbioru Cyberiada.

Dwa bystre roboty, Klapaucjusz i Trurl, konstruują najgłupszą maszynę rozumną w historii wszechświata. Jest ona również bardzo uparta. Przyjaciele będą musieli stoczyć z cybernetycznym ucieleśnieniem głupoty emocjonującą walkę.

Powrót, reż. Anna Błaszczyk, 8 min., 2008, Polska, Niemcy

Animacja krótkometrażowa na podstawie opowieści Powrót z gwiazd, (8min). OPIS: Historia kanciastego Astronauty, który po latach spędzonych w kosmosie, powraca na „ziemię”. Wiele rzeczy bezpowrotnie zmieniło swój kształt. A jednak nie wszystko! Trochę przewrotnie o tym co się nie zmienia w czasie i przestrzeni.

Maska, reż. Stephen Quay, Timothy Quay, 23 min., 2010, Polska

Animacja na podstawie opowiadania o tym samym tytule.

Opowieść o rodzącej się świadomości władzy, kobiecości i siły. Nową postacią zamieszkującą rozpięty pomiędzy snem a koszmarem, oniryczny świat Braci Quay jest księżna Duenna, która staje w obliczu rodzącego się wśród poddanych buntu. Krótka fabuła staje się dla twórców okazją do podjęcia wielu dygresji i wycieczek w bliskie im artystycznie rejony. Niezwykle urzekającej plastycznie wizji dopełnia sugestywna muzyka Krzysztofa Pendereckiego.

Golem, reż. Patrick Mccue, Tobias Wiesner, 8 min., 2012, Niemcy, Irlandia

Animacja krótkometrażowa na podstawie opowiadania Golem XIV ze zbioru Wielkość urojona.

Film jest animowanym wykładem o miejscu ludzkości w procesie ewolucji a także o przyszłości ludzkości w kontekście intelektualnym i emocjonalnym.

Doradcy króla Hydropsa, reż. Natalia Brożyńska, 20 min., 2016, Polska

Adaptacja opowiadania o tym samym tytule ze zbioru Bajki robotów

Krótka historia króla Akwacji Hydropsa oraz jego doradców, którzy otrzymali od władcy zadanie stworzenia następcy tronu. Rywalizacja i intrygi, dotyczące cech jakie miał mieć zaszczepione królewicz, doprowadziły do wszczepienia matrycy „zamiłowania” do rzeczy małych. Tak zrodziła się obsesja zmniejszania się.

 

Ilustracja: kadr z filmu Solaris, reż. Andriej Tarkowski