Wieczór z polskim Hollywood | Retroteka #5

Kuba Stankiewicz Trio, Gaba Kulka i Jan Emil Młynarski otworzą piątą Retrotekę w kinie Iluzjon! Podczas koncertu usłyszymy jazzowe tematy inspirowane twórczością trzech genialnych melodystów i kompozytorów polskiej i amerykańskiej muzyki filmowej XX wieku – Bronisława Kapera, Victora Younga i Henryka Warsa. Po koncercie zapraszamy na pokaz „polsko-hollywoodzkiego” filmu Malowana zasłona w reżyserii Ryszarda Bolesławskiego, w którym główne rolą zagrali Greta Garbo i Herbert Marshall.

Na streaming koncertu zapraszamy do serwisu Ninateka.pl!

Godz. 19.00 Koncert

Artyści:

 

Jan Emil Młynarski – śpiew
Gaba Kulka – śpiew

Kuba Stankiewicz Trio w składzie:

Kuba Stankiewicz
– fortepian
Wojciech Pulcyn – kontrabas
Sebastian Frankiewicz – perkusja

 

Program koncertu

  1. Już nie zapomnisz mnie(muz. Henryk Wars, sł. Ludwik Starski, wykonawcy: Jan Emil Młynarski, Kuba Stankiewicz Trio)
  2. On Green Dolphin Street(muz. Bronisław Kaper, wykonawcy: Kuba Stankiewicz Trio)
  3. Panna Marysia telefonistka(muz. Henryk Wars, sł. Emmanuel Schlechter, wykonawcy: Gaba Kulka, Kuba Stankiewicz Trio)
  4. Nie wiem co się ze mną stało (muz. H.Wars/sł.E.Schlechter, wykonawcy: Jan Emil Młynarski, Kuba Stankiewicz Trio)
  5. Miłość ci wszystko wybaczy(muz. Henryk Wars, sł. Julian Tuwim, wykonawcy: Gaba Kulka, Kuba Stankiewicz Trio)
  6. Instrumental (wykonawcy: Kuba Stankiewicz Trio)
  7. Beautiful Love(muz. Wayne King, Victor Young, Egbert Van Alstyne, sł. Haven Gillespie, wykonawcy: Jan Emil Młynarski, Kuba Stankiewicz Trio)
  8. Johnny Guitar (muz. Victor Young, sł. Peggy Lee, wykonawcy: Gaba Kulka, Kuba Stankiewicz Trio
  9. Stardust(wykonawcy: Jan Emil Młynarski, Kuba Stankiewicz Trio)
  10. Stella By Starlight (muz. Victor Young, sł. Ned Washington, wykonawcy: Jan Emil Młynarski, Kuba Stankiewicz Trio)
  11. Instrumental (wykonawcy: Kuba Stankiewicz Trio)

 

Godz. 20.35 Malowana zasłona, reż. Ryszard Bolesławski, 85 min., 1934, USA

W roku 1925 William Somerset Maugham napisał powieść Malowany welon, którą na duży ekran przeniósł polski reżyser Ryszard Bolesławski. Fabułę filmu stanowi historia młodej jedynaczki Kitty, która chcąc wyrwać się spod skrzydeł nadopiekuńczych rodziców poślubia Waltera Fane, nudnego biologa. Szybko zatem wdaje się w romans. Walter dowiadując się o zdradzie żony stawia jej ultimatum: rozwód i skandal lub wyjazd do Chin. Kate decyduje się na podróż. Młody bakteriolog odnajduje w Chinach swoje powołanie – pomaga przy leczeniu epidemii cholery. Kitty natomiast, pozbawiona londyńskich atrakcji, zaczyna zauważać Waltera i doceniać go jako lekarza i męża. Rodzi się między nimi gorące uczucie. Opada „malowana zasłona”, uczucia stają się czyste i niewymuszone.

Pochwała miłości dojrzałej, świadomej jest wspaniałym przedsięwzięciem, jednak autorowi książki nie starczyło sił, by rzeczywiście rozprawić się z wszechobecnym mitem Romea i Julii. Ryszard Bolesławski, wówczas już doświadczony reżyser w Hollywood, będzie wiedział, jak przezwyciężyć niedociągnięcia i naiwność historii miłosnej. Postawi na aktorów – do roli efemerycznej Katy zatrudnił prawdziwą gwiazdę, jaką była Greta Garbo. Aktorka silna, charyzmatyczna o tubalnym, niskim głosie i zmysłowym wyglądzie. Hollywood nazywało ją „zimnym płomieniem Szwecji”. Tylko w tym ucieleśnieniu postać Kitty mogła nabrać wyrazistych kształtów. Partneruje jej Herbert Marshall, który to po filmie z roku 1932 Złote sidła stał się gorącym nazwiskiem w filmowym świecie. Ten duet na ekranie sprawia, że warto wrócić do melodramatu kolejny raz.

Niewątpliwym kolejnym atutem filmu jest muzyka Herberta Stotharta, dwunastokrotnie nominowanego do Oscara (statuetkę otrzymał za Czarnoksiężnika z Krainy Oz).

Po latach z książką Maughama zmierzyli się też Vincente Minelli i Ronald Neame w roku 1957. Drugiej adaptacji nadano tytuł Siódmy grzech a główne role zagrali tam Eleanor Parker i Carol Carwin. Ostatniej wersji adaptacji podjął się John Curran w roku 2006. Film nosił tytuł Malowany welon, a w głównych rolach znaleźli się Naomi Watts i Edward Norton.

 

Święta to nie tylko Kevin sam w domu. Dlatego na tegoroczne Boże Narodzenie przygotowaliśmy nie lada propozycję filmową. Przez dwa tygodnie między 20 grudnia a 2 stycznia w portalu ninateka.pl dostępne będą dwa bloki filmowe – dla tych najmłodszych i dla tych nieco starszych. Dzieciom proponujemy świąteczne animacje krótkometrażowe polskich twórców. Dla dorosłych przygotowaliśmy polskie kino gatunkowe gatunkowe ze świętami w tle. W przeglądzie znalazło się miejsce na kryminał, komedię, film grozy i film familijny.

 

Program

Blok 1. Święta dla maluchów: Zestaw okołoświątecznych animacji dla dzieci

 

Trzej królowie, reż. Anna Błaszczyk, 8 min., 2014, Polska

Gwiazda, reż. Witold Giersz, 29 min., 1984, Polska

Napad pod choinką, Roman Huszczo, Polska, 1973, Polska

 

Blok 2. Święta w polskim kinie gatunkowym

 

Film kryminalny:  Wśród nocnej ciszy, reż. Tadeusz Chmielewski, 116 min., 1978, Polska

Komedia: Wesołych świąt, reż. Jerzy Sztwiernia, 56 min., 1977, Polska

Film grozy: Markheim, reż. Janusz Majewski, 25 min., 1971, Polska

Film familijny: Pan Kleks w kosmosie, reż. Krzysztof Gradowski, 148 min., 1988, Polska

 

Ilustracja: kadr z filmu Gwiazda, reż. W. Giersz

Film Karola Pałki będący koprodukcją Filmoteki Narodowej – Instytutu Audiowizualnego od piątku 3 grudnia można zobaczyć w kinach, m.in. w warszawskim Kinie Iluzjon.

O filmie

Bohaterkami filmu są dwie kobiety mieszkające na skraju niewielkiej wsi w centralnej Polsce. Żyją w skrajnej biedzie, bez dostępu do bieżącej wody. Utrzymują się z niewielkiej renty i małego gospodarstwa, które razem prowadzą. Dokument jest rejestracją 12 miesięcy ich życia, które splecione jest z rytmem przyrody — cyklami pór dnia i roku.

Lista najbliższych projekcji Bukoliki w Kinie Iluzjon

Pełna informacja o seansach w Kinie Iluzjon znajduje się na stronie kina.

 

3.12, godz. 18.00

4.12, godz. 14.30

5.12, godz. 20.30

6.12, godz. 18.00

7.12, godz. 17.30

8.12, godz. 18.00

9.12, godz. 18.00

Jim Jarmusch to jeden z najbardziej intrygujących i autentycznych współczesnych reżyserów. Jego twórczość jest na tyle ciekawa, że postanowiliśmy sięgnąć do źródeł jego inspiracji i stworzyliśmy cykl towarzyszący przeglądowi 7xJarmusch. Na podstawie wywiadów udzielonych przez Jarmuscha wybraliśmy kilka tytułów, które reżyser ceni sobie najbardziej. Ulubione filmy Jima Jarmuscha już od 3 grudnia w kinie Iluzjon!

Program

Więcej o programie cyklu na stronie kina Iluzjon.

 

26.01, godz. 17.30 Fanfaron, reż. Dino Risi, 105 min., 1962, Włochy

26.01, godz. 20.30 Człowiek, który zabił Liberty Vance’a, reż. Jim Jarmusch, John Ford, 121 min., 1962, USA

27.01, godz. 20.30 Pieniądz, reż. Robert Bresson, 85 min., 1983, Francja

27.01, godz. 21.00 Na los szczęścia, Baltazarze!, reż. Robert Bresson, 95 min., 1966, Francja

29.01, godz. 17.30 Niebo nad Berlinem, reż. Wim Wenders, 127 min., 1987, RFN/Francja

30.01, godz. 20.30 Noc, reż. Michelangelo Antonioni, 120 min., 1961, Włochy/Francja

31.01, godz. 21.00 Ucieczka skazańca, reż. Robert Bresson, 100 min., 1956, Francja

1.02, godz. 17.00 Zagadka nieśmiertelności (reż. Tony Scott, 95 min., 1983, USA)

2.02, godz. 17.30 Niebo nad Berlinem, reż. Wim Wenders, 127 min., 1987, RFN/Francja)

3.02, godz. 20.30 Noc, reż. Michelangelo Antonioni, 120 min., 1961, Włochy/Francja

Dotychczasowe seanse:

3.12, godz. 17.30 Zwierciadło, reż. Andriej Tarkowski, 106 min., 1975, ZSRR

4.12, godz. 16.30 Harakiri, reż. Masaki Kobayashi, 133 min., 1962, Japonia

6.12, godz. 20.00 Spokojne miejsce na wsi, reż. Elio Petri, 106 min., 1968, Włochy/Francja

11.12, godz. 20.00 Niebo nad Berlinem, reż. Wim Wenders, 127 min., 1987, RFN/Francja

13.12, godz. 17.30 Zwierciadło, reż. Andriej Tarkowski, 106 min., 1975, ZSRR

15.12, godz. 20.00 Zagadka nieśmiertelności, reż. Tony Scott, 95 min., 1983, USA

16.12, godz. 20.00 Fanfaron, reż. Dino Risi, 105 min., 1962, Włochy

19.12, godz. 20.00 Cienie, reż. John Cassavetes, 80 min., 1959, USA

20.12. godz. 17.30 Harakiri, reż. Masaki Kobayashi, 133 min., 1962, Japonia

20.12, godz. 20.30 Noc, reż. Michelangelo Antonioni, 120 min., 1961, Włochy/Francja

23.12, godz. 18.00 Duch roju, reż. Victor Erice, 117 min., 1973, Hiszpania

27.12, godz. 17.30 Na los szczęścia, Baltazarze!, reż. Robert Bresson, 95 min., 1966, Francja

30.12, godz. 20.30 Spokojne miejsce na wsi, reż. Elio Petri, 106 min., 1968, Włochy/Francja

4.01, godz. 20.30 Zwierciadło, reż. Andriej Tarkowski, 106 min., 1975, ZSRR

5.01, godz. 19.30 Spokojne miejsce na wsi, reż. Elio Petri, 113 min., 1968, Francja, Włochy

6.01, godz. 20.00 Harakiri, reż. Masaki Kobayashi, 133 min., 1962, Japonia

8.01, godz. 20.00 Niebo nad Berlinem, reż. Wim Wenders, 127 min., 1987, RFN/Francja

9.01, godz. 20.00 Siedmiu samurajów, reż. Akira Kurosawa, 160 min., 1954

9.01, 20.30 godz.Na los szczęścia, Baltazarze!, reż. Robert Bresson, 95 min., 1966, Francja

10.01, godz. 20.30 Zwierciadło, reż. Andriej Tarkowski, 106 min., 1975, ZSRR

11.01, godz. 18.00 Duch roju, reż. Victor Erice, 117 min., 1973, Hiszpania

11.01, godz. 20.00 Cienie, reż. John Cassavetes, 80 min., 1959, USA

13.01. godz. 18.00 Zagadka nieśmiertelności, reż. Tony Scott, 95 min., 1983, USA

15.01, godz. 14.30 Fanfaron, reż. Dino Risi, 105 min., 1962, Włochy

16.01, godz. 20.30 Człowiek, który zabił Liberty Vance’a, reż. Jim Jarmusch, John Ford, 121 min., 1962, USA

22.01, godz. 13.00 Noc, reż. Michelangelo Antonioni, 120 min., 1961, Włochy/Francja

24.01, godz. 20.30 Spokojne miejsce na wsi, reż. Elio Petri, 106 min., 1968, Włochy/Francja

25.01, godz. 18.00 Duch roju, reż. Victor Erice, 117 min., 1973, Hiszpania

 

 

Ilustracja: kadr z filmu Niebo nad Berlinem

 

Jedna z największych gwiazd światowego kina, niezapomniana piosenkarka, skandalistka, a także symbol rewolucji obyczajowej i seksualnej. Marlene Dietrich to niepokorna, kontrowersyjna i pełna charyzmy postać, którą pokochały miliony widzów. Zapraszamy od 5 do 29 grudnia do kina Iluzjon na przegląd kultowych filmów z udziałem artystki!

Program

Więcej informacji o cyklu na stronie Kina Iluzjon.

 

5.12, godz. 18.00 Niebieski motyl, reż. Josef von Sternberg, 94 min., 1930, Niemcy

8.12, godz. 2o.00 Maroko, reż. Josef von Sternberg, 86 min., 1930, USA

10.12, godz. 18.00 X-27, reż. Josef von Sternberg, 91 min., 1931, USA

11.12, godz. 17.30 Pieśń nad pieśniami, reż. Rouben Mamoulian, 89 min.,1933, USA

13.12, godz. 20.30 Kaprys hiszpański, reż. Josef von Sternberg, 80 min., 1935, USA

14.12, godz. 17.30 Pokusa, reż. Frank Borzage, 95 min., 1936, USA

16.12, godz. 17.30 Eskapada, reż. Ernst Lubitsch, 91 min., 1937, USA

17.12, godz. 17.30 Płomień Nowego Orleanu, reż. René Clair, 79 min., 1941, USA

18.12, godz. 18.00 Maroko, reż. Josef von Sternberg, 86 min., 1930, USA

22.12, godz. 17.30 80 dni dookoła świata, reż. Michael Anderson, 164 min., 1956, USA

27.12, godz. 20.00 Świadek oskarżenia, reż. Billy Wilder, 116 min., 1957, USA

29.12, godz. 19.00 Wyrok w Norymberdze, reż. Stanley Kramer, 186 min., 1961, USA

W grudniowe wieczory kino Iluzjon sięga do filmów grozy z początków epoki kina dźwiękowego. Zapraszamy na projekcje z taśmy 35 mm! W każdą środę miesiąca fani dawnego kina będą mieli niepowtarzalną okazję, by poczuć dreszczyk emocji przy klasykach takich jak Frankenstein, Mumia, Dr. Jekyll i Mr Hyde czy Dziwolągi.

W ramach cyklu pokażemy najgłośniejsze horrory i dreszczowce z lat 30. Gratką dla kinomanów będą prelekcje do filmów, które poprowadzi niezastąpiony Michał Pieńkowski – filmograf Filmoteki Narodowej – Instytutu Audiowizualnego. Podczas Retrodreszczy sięgniemy również do starej tradycji lektora na żywo.

Przegląd będzie okazją, by zobaczyć jak bardzo zmieniły się filmy grozy przez ostatnie 85 lat. Mimo, że znacznie odbiegają one od przyzwyczajeń dzisiejszych widzów, niektóre z nich mimo upływu czasu wciąż zdumiewają efektami specjalnymi, niezwykłą obsadą, czy niezapomnianymi kreacjami aktorskimi.

Program

1.12, godz. 20.30 Wampir, reż. Carl Theodor Dreyer, 73 min., 1931, Niemcy, Francja

Podróżujący przez kraj Allan Grey zatrzymuje się w gospodzie, której właściciel prosi gościa o pomoc w uporaniu się z wampirzycą prześladującą jego rodzinę. Każdy kolejny krok mężczyzny stawia przed nim coraz to nowe pytania, a jego samego prowadzi na skraj obłędu.

Jeden z pierwszych dźwiękowych horrorów i pierwsze dźwiękowe dzieło legendarnego duńskiego reżysera Carla Theodora Dreyera. Praca kamerą, posiłkowanie się kontrastami czerni i bieli, fragmentaryczność i alinearność fabuły, a także oniryczny, upiorny charakter filmu, wszystko to sprawia, że obraz staje się niezwykle sprawną wizualizacją sennego koszmaru.

 


8.12, godz. 20.30 Frankenstein / Narzeczona Frankensteina (reż. James Whale, 69 min. / 54 min., 1931 / 1935, USA)

 

Henry Frankenstein jest wynalazcą zafascynowany możliwością stworzenia nowego życia. Korzystając ze szczątków martwych ludzi tworzy człowieka, którego pobudza do życia za pomocą wyładowań atmosferycznych.

Film opowiada o boskich ambicjach człowieka, o potrzebie niczym nieskrępowanego tworzenia i niebezpieczeństwach jakie za sobą pociąga. Po sukcesie Draculi (1931) Universal Studios spostrzegło, że horror jako gatunek filmowy może odratować podupadające finansowo studio filmowe. Film jest ekranizacją powieści Mary Shelley o tym samym tytule, nie trzyma się jednak ściśle literackiego pierwowzoru. Obraz skonstruowany jest w ciasnych kadrach, operuje siłą kontrastu, gra światłem w sposób przywodzący na myśl niemiecki ekspresjonizm. Postać potwora zagrana przez Borisa Karloffa nadała ton wszelkim kolejnym ekranizacjom.


Narzeczona Frankensteina

Punktem wyjścia filmu jest powszechnie znana historia powstania powieści Mary Shelley, według której zanim napisała swoje dzieło, opowiedziała je swojemu mężowi i Lordowi Byronowi, gdy ten był u małżeństwa w odwiedzinach pewnej deszczowej, letniej nocy.

W scenie otwarcia filmu autorka dopowiada co wydarzyło się z postaciami z pierwszej części. Potwór stworzony przez doktora Frankensteina przeżywa, tak samo jak młody wynalazca. Gdy Frankenstein dochodzi jeszcze do siebie, odwiedza go znajomy akademik, który wykładał kiedyś na tej samej uczelni co on. Chce się podzielić dokonaniem: doktorowi Pretoriusowi udało się wyhodować człowieka w próbówce. Teraz proponuje Frankensteinowi stworzenie kolejnego człowieka, tym razem kobiety. Po dużym sukcesie Frankensteina, reżyser James Whale wraca do opowieści o boskich aspiracjach człowieka.

Tym razem w filmie więcej jest humoru, ale też i więcej dramatu, objawiającego się przede wszystkim w tragicznej postaci potwora. Nie jest to już bohater z gruntu zły, a raczej zły się staje, gdy odtrąca go otoczenie, w tym człowiek, który go stworzył.

 


15.12, godz. 20.30 Mumia, reż. Karl Freund, 73 min., 1932, USA

 

Jest rok 1921, podczas prac wykopaliskowych w Egipcie, archeolodzy natrafiają na mumię starożytnego księcia Im-Ho-Tepa, który za świętokradztwo został przez swoich krajan pochowany żywcem. Za sprawą magicznego zaklęcia, mumia ożywa, a jego wysiłki kierują go do połączenia z utraconą miłością, reinkarnacją księżniczki, która została mu odebrana.

Kolejny po „Księciu Draculi” (1931) i „Frankensteinie” (1931) horror wyprodukowany przez Carla Laemmle’a Jr był też pierwszym reżyserskim dokonaniem niemieckiego operatora Karla Freunda, który zaczynał pracę filmowca w słynnej niemieckiej wytwórni UFA, współpracując z takimi tuzami jak F. W. Murnau czy Fritz Lang. Obraz cieszył się olbrzymim sukcesem, był też drugim głośnym filmem z udziałem brytyjskiego aktora Borisa Karloffa.

 


22.12, godz. 20.30 Dr Jekyll i Mr Hyde, reż. Rouben Mamoulian, 98 min., 1931, USA

 

Dr Jekyll, naukowiec, akademik i człowiek powszechnie szanowany, publicznie wygłasza swoje tezy o istnieniu w każdym człowieku jednocześnie dwóch osobowości, jednej uosabiającej kulturę i ogładę, drugiej reprezentującej to co zwierzęce i nieokrzesane. Wynalazca tworzy w swoim laboratorium eliksir, który pozwala na rozszczepienie ich. Z początku jest w stanie nad rozdwojeniem zapanować, z czasem jednak sytuacja wymyka mu się spod kontroli.

Film, jak większość adaptacji noweli Roberta Louisa Stevensona, rozmija się fabularnie z literackim oryginałem. Inaczej rozłożone akcenty mają bardziej pasować do filmowej materii. Reżyser Rouben Mamoulian stworzył dzieło przejmujące, czerpiące wizualnie z niemieckiego ekspresjonizmu, oddające horrorowy niepokój i problem złożoności ludzkiej osobowości w sposób innowacyjny, inspirując tym samym wielu późniejszych twórców. Dzieło Mamouliana było filmem otwarcia na pierwszym światowym festiwalu filmowym – w 1932 roku w Wenecji. W rodzimej Ameryce Fredric March za swoją podwójną rolę otrzymał Oscara, a zdjęcia i scenariusz zdobyły w swoich kategoriach nominacje.

 


29.12, godz. 20.30 Dziwolągi, reż. Tod Browning, 64 min., 1932, USA

 

Reżyser, który sam przez wiele lat pracował w cyrku, sportretował tragiczny świat widowisk, których atrakcjami są kalecy ludzie, świadomi własnej ułomności, zewnętrznego, często też wewnętrznego okaleczenia. Fabuła koncentruje się wokół miłości karła Hansa do pięknej Kleopatry. Życiu bohatera towarzyszy jednak gorzka świadomość, że tylko jego bogactwo zadecydowało o zainteresowaniu ze strony gwiazdy cyrku.

Po premierze jedna z widzek wytoczyła sprawę wytwórni filmowej, oskarżając ją o spowodowanie u niej poronienia podczas seansu. Film został w efekcie skrócony o blisko jedną trzecią długości, a mimo to i tak był zakazany w części stanów USA oraz kilku krajach. Obecnie film traktowany jest jako horrorowa klasyka, jeden z tych obrazów, które ukształtowały gatunek u podstaw.

 

 

Ilustracja: kadr z filmu Dr Jekyll i Mr Hyde, reż. Rouben Mamoulian

 

Czwarta edycja przeglądu Mistrzowie Kina Hiszpańskiego | Obras Maestras, w ramach której zostaną zaprezentowane nieznane szerokiej publiczności arcydzieła hiszpańskiej kinematografii odbędzie się w dniach od 9 do 19 grudnia 2021 roku w Warszawie, Krakowie oraz online na platformie ninateka.pl w dniach 15–19 grudnia.

Osią tematyczną tegorocznego programu będzie hiszpańskie kino noir od lat 40. do 70. XX wieku. Tegoroczny przegląd zbiega się zarazem z 100. rocznicą urodzin Luisa Garcíi Berlangi, mistrza groteski i jednego z najwybitniejszych hiszpańskich reżyserów wszech czasów. Ambitne filmy kręcone w trudnych czasach dyktatury Franco w Hiszpanii i na emigracji zaskakują aktualnością oraz śmiałością podejmowanych tematów.

Wszystkim projekcjom będą towarzyszyć krótkie wprowadzenia znawców kina hiszpańskiego: Diany Dąbrowskiej, Dominiki Zielińskiej, Sebastiana Smolińskiego i Joanny Bardzińskiej.

Program pokazów online w Ninateka.pl (15–19 grudnia)

 

Dziwna podróż, reż. Fernando Fernán-Gómez., 91 min., 1964

W małym miasteczku niedaleko Madrytu mieszka dorosłe rodzeństwo: dominująca i apodyktyczna Ignacia oraz nieśmiali i wycofani Paquita i Venancio. Monotonię prowincjonalnej egzystencji przerywa przyjazd zespołu muzycznego ze stolicy i organizowana w miejscowości twistowa potańcówka. W dniu przyjazdu zespołu Paquita i Venancio słyszą tajemnicze kroki na korytarzu i dowiadują się o złowieszczych zamiarach Ignacii planującej pozbyć się młodszego rodzeństwa.

Utrzymany w stylistyce filmów noir obraz Fernando Fernán-Gómeza to szczegółowe studium wiejskiego społeczeństwa Hiszpanii lat 60. XX wieku podane w groteskowej, typowej dla reżysera formie. Film powstał w 1964 roku na podstawie pomysłu Luisa Garcíi Berlangi, ale został zablokowany przez cenzurę jako „demoralizujący” i dopiero w latach 70. trafił na ekrany hiszpańskich kin.

 

Zbrodnia na ulicy Bordadores, reż. Edgar Neville, 87 min., 1946

Historia inspirowana zbrodnią, która wstrząsnęła Madrytem w 1888 roku. Morderstwo bogatej wdowy, w które wydają się być uwikłani czyhający na jej fortunę młody adorator, jego domniemana kochanka oraz służąca domu, okazuje się kryć w sobie głębszą tajemnicę.

To film wieńczący tzw. kryminalną trylogię Edgara Nevilla, którą oprócz Zbrodni na ulicy Bordadores tworzą pokazywana w poprzednich edycjach przeglądu Wieża siedmiu garbatych (1944) oraz Niedziela karnawału (1945). Reżyser znów przenosi nas do XIX-wiecznego Madrytu, by pod pretekstem kryminalnej intrygi, ubranej w melodramat z zacięciem wodewilowym i nawiązaniami do amerykańskiego kina noir przyjrzeć się ówczesnej społeczności. Nie szczędzi przy tym krytyki wobec warstw uprzywilejowanych i portretuje z czułością biedotę walczącą o przetrwanie. Tchnące życiem scenki rodzajowe, przeniesiony na ekran gwar madryckich ulic i tawern, wspaniałe kreacje ukochanych przez Neville’a aktorów drugoplanowych, a także charakterystyczny, podszyty ironią humor budują fascynujący obraz Madrytu tamtej epoki.


Uczta wigilijna
, reż. Luis García Berlanga, 85 min., 1961

Grupa madryckich bogaczy inicjuje akcję społeczną pod nazwą „Posadź biedaka przy swoim stole”. Każda zamożna rodzina w mieście ma przyjąć ubogiego współmieszkańca na kolację wigilijną. Punktem kulminacyjnym wieczoru ma być radosna parada bogatych z biednymi podążająca ulicami miasta.

Uczta wigilijna, podobnie jak wcześniejsze filmy Berlangi: pokazywana podczas poprzedniej edycji przeglądu Witaj nam, Mr. Marshall i obecny w tegorocznym programie Gdzie jest profesor Hamilton? ma formę komedii satyrycznej z wyraźną nutą goryczy. Reżyser ukazuje hiszpańską elitę, która pod maską fałszywego miłosierdzia i solidarności skrywa bezwzględną obojętność wobec ówczesnych realiów społecznych. Do dziś obraz ten pozostaje – obok Viridiany Luisa Buñuela – jedną z najbardziej ambitnych pozycji hiszpańskiej kinematografii XX wieku, czemu wyraz dała nominacja do Oscara za film nieanglojęzyczny w 1961 roku.


Gdzie jest profesor Hamilton?
, reż. Luis García Berlanga, 96 min., 1956

Calabuch to mała nadmorska osada położona niedaleko Walencji, do której przybywa tajemniczy profesor fizyki nuklearnej o nazwisku Hamilton. Bohater postanawia zerwać z karierą naukowca po tym jak dowiaduje się, że efekty jego badań wykorzystywane są do celów militarnych. Szukając schronienia, wrasta w codzienność miasteczka i zaprzyjaźnia się z mieszkańcami, skłaniając ich do przewartościowania niektórych prowincjonalnych sądów na temat rzeczywistości.

W tej inteligentnej komedii Berlanga – hiszpański mistrz groteski, por raz kolejny ucieka przed frankistowską cenzurą wyśmiewając największe ówczesne świętości Hiszpanów takie jak Kościół, korridę i samą władzę wraz z systemem sądowniczym. Na trwającą zimną wojnę i wyścig nuklearny spogląda się tu z perspektywy środowiska wiejskiego, gdzie panaceum na finansowe i życiowe niedostatki stanowi wspólnota i solidarność.


Podróż donikąd
, reż. Fernando Fernán-Gómez. 140 min., 1986

Carlos Galván, były komik spędzający emeryturę w domu starców, wspomina na sesjach u psychologa dawne czasy, kiedy to występował jako aktor w małej grupie teatralnej Iniesta-Galván, prowadzonej przez jego ojca, Don Arturo Galvána. Nie był to pierwszoligowy zespół, raczej skromna grupa, która w latach powojennych objeżdżała małe kastylijskie miasteczka i wsie, gdzie prezentowała repertuar sztuk komediowych, wystepujac na improwizowanych scenach.

Organizatorzy

Organizatorami cyklu są Ambasada Królestwa Hiszpanii w Polsce, Biuro Radcy ds. Turystyki Ambasady Hiszpanii, Filmoteka Narodowa – Instytut Audiowizualny, Kino Iluzjon, Ninateka, Kino Pod Baranami, Instytut Cervantesa w Krakowie, Instytut Cervantesa w Warszawie oraz AVA Arts Foundation.

 

Ilustracja: kadr z filmu Uczta wigilijna, reż. Luis García Berlanga

 

Stan wojenny przerwał naturalny proces rozwojowy polskiej kultury, a jego skutki trwały znacznie dłużej niż on sam. Dyskusja na temat skutków stanu wojennego budzi do dziś spory, które zapewne nie skończą się szybko, a konferencja ma na celu zaprezentowanie wystąpień ekspertów o losach filmowców, o filmach, których produkcję przerwano, o tych, które powstały wtedy i o późniejszych realizacjach na ten temat.

Konferencja Kino polskie wobec stanu wojennego, została pomyślana jako rocznicowa wobec tamtego wydarzenia, które dla kina, ale też dla wielu twórców z innych dziedzin, stanowiło traumę, przełom, niekiedy czas straconych szans i regres.

Konferencji towarzyszy trwający od 2 do 13 grudnia w portalu Ninateka.pl przegląd online filmów dotyczących tematyki stanu wojennego.

Program

Wszystkie wystąpienia będą transmitowane w portalu Ninateka.pl!

 

godz. 10.00–10.30 Piotr Kletowski, Obraz stanu wojennego w kinie polskim i światowym. Omówienie zjawiska na wybranych przykładach

godz. 10.30–11.00 Grzegorz Majchrzak, Obraz stanu wojennego w „Ostatnim promie” i „80 milionach”

godz. 11.00–11.30 Spotkanie z twórcą Waldemarem Krzystkiem

godz. 11.30–12.00 Pytania do referatów, dyskusja

 

godz. 12.00–13.00 Przerwa

 

godz. 13.00–13.30 Mateusz Werner Kino stanu wojennego – w kręgu dyskursu władzy

godz. 13.30–14.00 Natasza Korczarowska-Różycka Zezowate szczęście obywatela Jana B. Stan wojenny pomiędzy tragedią i farsą w filmach „Mniejsze zło” i „Obywatel”

godz. 14.00–14.30 Michał Przeperski „Żeby nie było śladów”. Stan wojenny w kinie po blisko 40 latach

godz. 14.30–15.00 Pytania do referatów, dyskusja

 

godz. 15.00–15.30 Przerwa w obradach

 

godz. 15.30–16.30 Debata Stan wojenny – w polskim filmie Maria Dłużewska, Antoni Dudek, Waldemar Krzystek, Robert Kostro
godz. 16.30–17.00 Pytania do uczestników debaty
godz. 17.00–17.15 Podsumowanie konferencji, pożegnanie

 

Moderator: Mikołaj Mirowski, redaktor naczelny kwartalnika „Pleograf”

Wstęp

Wstęp na konferencję jest bezpłatny, liczba miejsc ograniczona (60).

Patronat

 

logotyp czasopisma Pleograf

Spotkanie odbywa się pod patronatem kwartalnika historyczno-filmowego „Pleograf”

 

logo programu Niepodległa   logo ministerstwa kultury

 

Sfinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach Programu Wieloletniego NIEPODLEGŁA na lata 2017–2022.

 

 

Ilustracja: fotos z filmu Ostatni Prom, reż. W. Krzystek, fot. Renata Pajchel, Fototeka FINA

Weź udział w Europeana XX: Subtitle-a-thon Challenge Warsaw! Podziel się z nami swoimi zdolnościami językowymi i stwórz napisy do archiwalnych materiałów audiowizualnych na platformie Europeana.eu.

Filmoteka Narodowa – Instytut Audiowizualny (FINA) oraz Warszawski oddział Stowarzyszenia Narodowych Instytutów Kultury Unii Europejskiej (EUNIC) mają przyjemność zaprosić na subtitle-a-thon oparty na dziedzictwie audiowizualnym. Uczestnicy będą tworzyć napisy do krótkich klipów audiowizualnych pochodzących z kolekcji FINA oraz innych archiwalnych materiałów audiowizualnych znajdujących się na platformie Europeana.eu.

Wydarzenie rozpocznie się w sobotę 12 czerwca o godz. 11:00 od dwugodzinnej sesji wprowadzającej i będzie trwać online przez 7 dni. Sesja zamykająca odbędzie się w piątek 18 czerwca o godz. 17:00. 

Podczas subtitle-a-thonu uczestnicy będą mogli:

– tworzyć napisy do różnorodnych krótkich materiałów audiowizualnych, m.in. polskich animacji i włoskich kronik filmowych

– testować w przyjaznej atmosferze nowe narzędzia oraz kompetencje językowe

– dołączyć do społeczności „obywatelskich tłumaczy” i miłośników dziedzictwa audiowizualnego

– zostać najlepszym tłumaczem projektu Europeana XX i wygrać nagrody (karty podarunkowe Empik)!

Jak dołączyć?

Należy do 10 czerwca wypełnić formularz rejestracyjny na stronie projektu. Liczba miejsc jest limitowana.

Więcej informacji o projekcie

W przypadku pytań zachęcamy do kontaktu z nami pod adresem subtitleathon@fina.gov.pl.

Ważne daty:

20 maja – 10 czerwca – rejestracja (uczestnicy otrzymają potwierdzenie w ciągu 5 dni od zgłoszenia)

12–18 czerwca – Subtitle-a-thon

12 czerwca, godz. 11–13 – sesja otwierająca

18 czerwca, godz. 17–18 – sesja zamykająca

25 czerwca – ogłoszenie zwycięzców (na stronie subtitle-a-thonu)

 

***Sesja otwarcia i zamknięcia odbędą się w języku angielskim i będą symultanicznie tłumaczone na język polski.

Weź udział w Europeana XX: Subtitle-a-thon Challenge Warsaw! Podziel się z nami swoimi zdolnościami językowymi i stwórz napisy do archiwalnych materiałów audiowizualnych na platformie Europeana.eu.

Filmoteka Narodowa – Instytut Audiowizualny (FINA) oraz Warszawski oddział Stowarzyszenia Narodowych Instytutów Kultury Unii Europejskiej (EUNIC) mają przyjemność zaprosić na subtitle-a-thon oparty na dziedzictwie audiowizualnym. Uczestnicy będą tworzyć napisy do krótkich klipów audiowizualnych pochodzących z kolekcji FINA oraz innych archiwalnych materiałów audiowizualnych znajdujących się na platformie Europeana.eu.

Wydarzenie rozpocznie się w sobotę 12 czerwca o godz. 11:00 od dwugodzinnej sesji wprowadzającej i będzie trwać online przez 7 dni. Sesja zamykająca odbędzie się w piątek 18 czerwca o godz. 17:00.

Podczas subtitle-a-thonu uczestnicy będą mogli:

– tworzyć napisy do różnorodnych krótkich materiałów audiowizualnych, m.in. polskich animacji i włoskich kronik filmowych

– testować w przyjaznej atmosferze nowe narzędzia oraz kompetencje językowe

– dołączyć do społeczności „obywatelskich tłumaczy” i miłośników dziedzictwa audiowizualnego

– zostać najlepszym tłumaczem projektu Europeana XX i wygrać nagrody (karty podarunkowe Empik)!

Jak dołączyć?

Należy do 10 czerwca wypełnić formularz rejestracyjny na stronie projektu. Liczba miejsc jest limitowana.

Więcej informacji o projekcie

W przypadku pytań zachęcamy do kontaktu z nami pod adresem subtitleathon@fina.gov.pl.

Ważne daty

20 maja – 10 czerwca – rejestracja (uczestnicy otrzymają potwierdzenie w ciągu 5 dni od zgłoszenia)

12–18 czerwca – Subtitle-a-thon

12 czerwca, godz. 11–13 – sesja otwierająca

18 czerwca, godz. 17–18 – sesja zamykająca

25 czerwca – ogłoszenie zwycięzców (na stronie subtitle-a-thonu)

***Sesja otwarcia i zamknięcia odbędą się w języku angielskim i będą symultanicznie tłumaczone na język polski.

 

 

Partnerem projektu jest EUNIC – Stowarzyszenie Narodowych Instytutów Kultury Unii Europejskiej. Misją EUNIC jest promocja wartości europejskich, wspieranie kulturowej różnorodności w Unii Europejskiej i poza nią. Działa na takich polach jak sztuka, literatura, edukacja, nauka, dialog międzykulturowy oraz wielojęzyczność.

Wydarzenie Europeana XX: Subtitle-a-thon Challenge Warsaw jest realizowane we współpracy z siedmioma instytucjami będącymi członkami warszawskiego klastra EUNIC:

  1. Austrian Cultural Forum
  2. British Council
  3. Camões Institute
  4. Embassy of the Kingdom of the Netherlands
  5. Institut français de Pologne           
  6. Instituto Cervantes                          
  7. Romanian Cultural Institute

 

Więcej informacji o wydarzeniu: www.subtitleathon.eu

 

 

***

Zapraszamy również do zapoznania się ze stworzonymi w ramach projektu kolekcjami i historiami ilustrującymi kulturę i zmiany społeczne w Europie w  XX wieku:

www.europeana.eu/en/highlights-from-the-20th-century

 

Więcej informacji o projekcie Europeana XX: https://pro.europeana.eu/project/europeana-xx